TrygveTv

Autentisk turisme

2010-03-19T19:20:00.002-03:00

Som turist reknar eg meg fortsatt av typen backpacker, sjølv om eg nett no reiser med trillekoffert. Eg er på jakt etter det autentiske, det typiske, det ekte inntrykket. Det inntrykket som er upåverka av turisme, som eksisterer i kraft av seg sjølv og ikkje for å fylle behovet til tilreisande.

Eg er no i Paris, og etter ein spasertur ein regnfull kveld på kryss og tvers i gatene rundt St Michel og latinerkvarteret, tek eg meg sjølv i å like det. Dette området er overbefolka av turistar og har innkastarar utenfor restaurantane, men det er like fullt autentisk. Det er turistane sjølv som er turistattraksjonen her, i alle fall for meg. Eg vert glad av å gå rundt blandt desse massene av folk som dytter i seg ost og dyr øl, folk frå alle kantar av verda, familiar, forelska, gjengar med ungdommar, alt i eit stort kaos av ei eldgammal turistmaskin. Det er deilig.

Eg hatar flyplasshotell

2010-02-25T18:57:00.003-03:00

Det eg treng når flyet mitt blir kansellert eller forseinka og eg blir stuck på ein svær flyplass er ikkje eit svært luksushotell som ligger langs ein motorvei på ein eller annan forlatt plass. Eg treng ikkje ein stor lobby med roleg musikk. Eg treng ikkje ei kjempesvær seng med kvite laken og god fjøyring, der eg kan sove maksimum fem timar før eg må stå opp og ta flyet om morgonen til dit eg egentlig skulle. Eg må ikkje ha eit hotell som koster meir enn 1000 kroner natta.

Eg trur eg snakker på vegne av alle flypassasjerar i heile verda når eg herved krev at flyplassane lager sitt eget opplegg, på flyplassen. Vi treng berre ei seng å sove i, som er lett å komme fram til og der det er kort vei og gå til flyet om morgonen. Det må gjerne være berre ei skuff, eller noko alá ein sovekupé på toget. Faktisk hadde ein stor madrass utover golvet på flyplassen der ein fekk lov til å legge seg å sove i fred og ro vore betre enn desse latterlege giganthotella som ingen nyter noko godt av.

Med hilsen fra Amsterdam.

Øksemann

2010-02-15T17:07:00.002-03:00

I helga var eg på besøk i min gamle studieby, kjent for sine barter og mokkasiner. Eg kan heller ikkje la være å tenke på den overflod av dritings mennesker i 40-50 åra som til ei kvar tid raver rundt i gatene.

På søndagen morgon var eg altså i Trondheim, og var sammen med min kjære Lei og eit vennepar på vei til Solsiden for å drikke en siste kopp kaffi før vi skulle dra heim igjen med tigerekspressen. Været var som det pleier å være i Trondheim om vinteren, og gatene var dekka av eit tjukt lag med is med vatn oppå der igjen. Med andre ord var det forbanna glatt.

Mens vi sklei bortover veien, fekk vi auge på ein skikkelse som låg på tvers av vegen oppover i ei sidegate. Personen bevega seg ikkje, og eg tenkte at dette måtte eg sjekke ut. Eg sendte resten av gjengen videre på kafé og sa at eg skulle møte dei der eller prøve å ta dei igjen på vegen.

Det var ein liten tett kar som låg der på bakken og såg opp på meg. Han hadde raudt hår i ein krans rundt hovudet, bart og ein Bunnpris-påse i handa. Dei små augene hans såg forundra på meg då eg spurte om han trengte hjelp. - Jo, det kunne nå vært fint det, svarte han. Eg fekk heist den vetle karen opp, og han klarte å stå på beina sjølv. Han var dønn dritings.

- Bur du her i strøket, spurte eg. - Ja, rett oppi der, svarte han og peika opp til ei blokk ca 100 meter lengre oppe. - Skal eg følgje deg heim? spurte eg. - Ja, det hadde nå vært fint det, svarte den vetle fyllebøtta. Han var vel i femtiåra.

Det gjekk sakte oppover, og eg prøvde å småprate litt på vegen. Du veit, om vær, holkeføre, øl og slikt. Han hadde visst låge der på bakken i ca eit kvarters tid, meinte han. Så han var nå ganske fonøyd med å ha blitt plukka opp, og når eg attpåtil ville hjelpe han heim, var det storveis.

Vi var nesten framme med blokka hans når han begynte å rote nedi Bunnpris-påsen sin. Eg kikka ned på fyren og lurte på kva det var han holdt på med. Og jammen santen hadde han ikkje tatt fram ei øks. - Kva skal du med den? spør eg, vantru. - Nei, eg hadde tenkt eg skulle drepe ein person, svarte han.

Det ville kanskje vært naturlig å bli litt skremt, men eg fekk meg ikkje heilt til å skremme av denne vetle alkoholiserte krøplingen. - Drepe, seier du? - Trur du nå at det er så lurt? spurde eg. - Det skal ikkje du legge deg opp i, svarte gamlingen. - Kanskje du skulle ta å legge fra deg den øksa og tenkje igjennom det ein gang til, foreslo eg, mens eg trakk meg litt unna. Eg forsto jo etter kvart at dette var berusa og splitter pine galen mann som tydelig hadde tenkt å drepe noken, og då var det kanskje ikkje så lurt at eg sto og haldt han i handa. Han høyrte ikkje så nøye på meg, men peika på buttenden av øksa og mumla med seg sjølv. - Tenkjer at viss eg bruker denne sida, skal det gå bra. - Er du sikker på at du bur her, spurde eg. - Eller er det han du skal drepe som bur her? - Det er ikkje di sak, mumla gamlingen. Han stavra vidare på glattisen med øksa i handa, og var snart framme med døra til oppgangen.

Eg vart ståande att og visste ikkje heilt kva eg skulle ta meg til. Etter å ha tenkt meg om, bestemte eg at kaffikoppen fekk vente litt. Eg slo 112 for første gongen i mitt liv. Ei dame svarte i den andre enden. Ho kjeda seg tydelig imens eg begynte å fortelje om at eg hadde funne ein full mann i gata, og mumla berre halvhjerta svar tilbake heilt inntil eg fortalde om at han tok fram ei øks. - Ei øks? nesten skreik ho. - Ja, også sa han at han skulle drepe nokon.

Fem minutter seinare rulla to politibilar opp framfor blokka. Ein mann kom ut av den eine bilen, og spurde om det er eg som var meldaren. Eg svarte at jo, det er no det. - Det er bra, vi har kontroll no, sa politimannen. Frå den andre bilen høyrde eg ein metallisk lyd som minte meg om våpentjenesta i forsvaret. Det kom ein dame og ein mann med hjelm, skjold, batonger og full pakke frå bilen. - Kan eg gå og drikke kaffi no? spurde eg den første politimannen. Det fekk eg lov til.

Eg tusla ned på Solsiden og kjøpte ein stor kaffi og ein blåbærpai før eg sat meg ned med vennene mine. - Alt i orden? spurde Lei. - Jada, eg håper nå det, svarte eg.

Individets ansvar

2009-11-25T17:02:00.003-03:00

Kanskje jeg har begynt på den slake akebakken fra venstre til høyre som kjennetegner sivilingeniører og folk med høy utdanning generelt, men hva er egentlig dette med å føre absolutt alt ansvar over på stat og direktorat? Hvorfor er det Helsedirektoratet som må uttale seg hvis en håndfull leger har gitt feil diagnose et par ganger? Har ikke legene noe ansvar? Jeg føler at det blir et veldig stivbeint system hvis direktoratene skal legge retningslinjer for diagnoser og beslutninger som til syvende og sist er opp til enkeltpersoner å evaluere. Men det virker jo som det er det Pressen krever til tider. Men de har vel fått beskjed av Redaktøren om at det er mer kred å intervjue Helsedirektoratet enn en eller annen bortkommen lege som ikke vet helt hva han eller hun holder på med.

Gassgrill

2009-07-14T06:19:00.002-03:00

Flatbed Avalon 12794 er en tøff gassgrill i svart og krom med tre rustfrie brennere.
Stilig grill med 3 stk hovedbrennere, 1 stk infrarød underbrenner, 1 stk vertikalbrenner (til spiddet) og en sidebrenner til å koke saus eller potet. Grillen har tre emaljerte flametamere og hvilerist for å holde ferdig mat varm. Den har grillspidd med motor og grillrister i støpejern. Praktisk termometer i lokket og romslige skap under grillen for oppbevaring.

Jeg hater gassgriller. Jeg skjønner rett og slett ikke hvorfor folk kjøper disse enorme monstrene, gidigne mutanter av den gode gamle grillen, som vi en gang i tiden hadde det så koselig med.

For et par uker siden var jeg på besøk hos noen venner av meg, som bor i en ganske stor leilighet litt utenfor Trondheim. Som alle mer eller mindre etablerte par og familier, hadde de en gigantisk gassgrill på terassen. Jeg kommenterte selvfølgelig dette, og fikk svaret at "Det var den minste de hadde, der vi kjøpte den". De hadde hatt den i litt over et år, og fortsatt hadde de ikke brukt den en eneste gang.

Min mor har også en gassgrill. Den brukes én gang i året, når jeg er hjemme på ferie. Hver gang jeg ser dette monsteret som står og samler støv i garasjen, får jeg litt vondt i meg, og tenker at den må få litt gass i rørene.

Jeg kunne godt tenke meg å introdusere fengselsstraff for privatpersoner som går til innkjøp av (gass)grill med vekt på over 10 kilo. Gassgrillen står for meg som et monument over vårt særdeles lite bærekraftige samfunn, og vår evige søken etter lykke i luksus.

Noen som blir med å grille i parken? Jeg tar med grill.

Gammel lykke på en brukket gren

2009-07-03T09:28:00.003-03:00

At en gammel lykke funnet på en brukket gren kunne varme så mye under en allerede stekende sol, var jeg ikke klar over. Lykken kom vandrende forbi mitt indre vindu på helt plutselig, og ganske raskt ble den absorbert og vokste i meg.

Den brukne grenen som falt for over to år siden, har nå tydelig slått rot og senere blomstret opp under nærvær av en innvandret bie. Blomsten og bien har gjort det de kan, og skapt noe større, noe som har to liv og ingen fiender.

Helgefred i sjelen...

Maskulinisme

2009-05-07T11:50:00.003-03:00

Uttalelser jeg er lei av:

Kvinner kan gjøre flere ting samtidig.
Kvinner er mer rettferdige enn menn.
Mannen er overflødig. Det er kvinner som får barn og driver verden fremover.
Kvinner er bedre ledere enn menn.
Hvis alle verdens statsledere hadde vært kvinner, hadde vi ikke hatt krig i verden.
osv. osv.

Jeg skjønner ikke at det kan være sosialt akseptert å lire av seg dumheter som dette. Jeg tror vi er ferdig med dette nå, og vi trenger ikke kjempe for at kvinner skal bli tatt seriøst nå lenger. Så enten får de som kommer med slike uttalelser bare rulle inn puppen og slutte med disse meningsløshetene, eller så jeg som mann få lov til å si ting som:

Menn er mye sterkere enn kvinner
Menn begynner ikke så lett å grine hvis ting blir vanskelig.
Uten menn hadde menneskene fortsatt bodd i huler og spist bare rå knollfrukter.
Hvis alle verdens mødre hadde vært menn, hadde alle barn fått hamburger, pizza og spagetti til middag.
Kvinner er overflødige. Menn kan fint knulle hverandre i rompa og kunstig dyrke fram små guttebarn.

Stilling ledig - Verdensdoktor

2009-05-07T05:22:00.001-03:00

Fra UD 6/5 2009:

Da jeg var ferdig med min sivilingeniørutdannelse for snart ett år siden, var jeg overbevist om én ting: Jeg ville ikke ta en doktorgrad .

Jeg var nettopp ferdig med studiet, og ville gjøre noe praktisk og viktig. Nå har det snart gått ett år, og jeg har nettopp skrevet under på en ny arbeidskontrakt: Jeg skal ta doktorgrad innen utvikling av tredje generasjons solceller. Hva har skjedd?

Forskning på miljøvennlig energi

Bakgrunnen for mitt ”kontroversielle” valg er knyttet til etableringen av åtte nye forskningssentre for miljøvennlig energi (FME). Fra nå av og fremover vil vi se en rekke utlysninger av doktorgradsstipendiat-stillinger i forbindelse med etableringen av disse forskningssentrene. Denne satsingen er ett av regjeringens svar på klimautfordringen, og de skal jobbe med å utvikle fremtidens løsninger for blant annet offshore vindkraft, CO2-fangst, solceller og bioenergi. Satsingen betyr totalt investeringer på rundt 2 milliarder kroner i løpet av åtte år, og det regnes med at mellom 150 og 250 stipendiatstillinger vil utlyses i forbindelse med sentrene. Det er med andre ord behov for nye forskere.

Bli doktor - redd verden

Det er noe skepsis knyttet til det å ta en doktorgrad, kanskje spesielt blant teknologistudenter. For meg var det viktigste argumentet at en forskerkarriere gir meg en sjanse til å gjøre en forskjell. Som forsker innen nye miljøvennlige energikilder deltar jeg aktivt i å utvikle intelligente og bærekraftige løsninger for en bedre fremtid. Stadig flere mennesker i verden oppnår en høyere levestandard, og sammen med befolkningsvekst gir dette et umettelig behov for ny energi. Sett i sammenheng med klimautfordringen, gir dette en stor utfordring med tanke på utviklingen av et nytt og mer bærekraftig energisystem. Vi kan stå foran en energirevolusjon, men det forutsetter at vi er offensive og driver utviklingen i riktig retning.

I min doktorgrad skal jeg forske på nye materialer og teknologier til såkalte tandemsolceller. Det vi i praksis si å lage en solcelle som ligger i to lag oppå hverandre, som kan konvertere nesten dobbelt så mye av lyset om til elektrisitet i forhold til vanlige solceller. Solceller er spennende, også i Norge, ikke nødvendigvis på grunn av at vi skal installere solcellene her, men fordi vi allerede er ett av verdens beste land når det gjelder produksjon av solceller og materialer til solceller. Solceller fremstilt ved hjelp av ren, norsk vann- og vindkraft vil være et svært bærekraftig alternativ for energiproduksjon i land der det er mye sol.

Mange muligheter

Et annet argument for å velge en stipendiatstilling, er at det gir en sikker jobbfremtid med mange muligheter. Mange tror at man kun kan jobbe på universiteter og høyskoler med en doktorgrad. Jeg for min del var i tvil om valget mitt fordi jeg ikke var så veldig interessert i å jobbe innenfor akademia. Sannheten er at mer enn to tredjedeler av de som har doktorgrad innen teknologi er ansatt i det private. Etterspørselen etter doktorgradskompetanse er økende, og en PhD danner et godt grunnlag for å drive med forskning og utvikling, ikke bare innen den disiplinen man spesialiserer seg på. Doktorgraden er Norges høyeste utdannelse, og gir kanskje også flest muligheter med hensyn til arbeidsplass.

Frihet og ansvar

En stipendiatstilling gir mye frihet i arbeidet. Jeg får i min doktorgrad selv velge mye av hva jeg vil jobbe med, for eksempel om jeg ønsker et eksperimentelt eller teoretisk fokus. Man har en veileder, og ikke en sjef som forteller deg nøyaktig hva du skal gjøre og når. Man får mange sjanser til å reise, gi presentasjoner, og man kan i mange tilfeller også dra på utveksling. Jeg for min del ønsker å dra på utveksling til Madrid. Ikke bare for å oppleve en spennende kultur med god mat, vin og ekte sommer, men også for å utveksle erfaringer og knytte bånd med noen av verdens fremste eksperter på den typen solceller jeg skal studere. Å være stipendiat er en fin måte å forlenge studentlivet på.

Lønn i himmelen?

Noe av skepsisen knyttet til stipendiatstillinger er grunnet i lønnsbetingelsene. Lønnen man får som stipendiat kan dessverre ikke konkurrere med fete lønninger som feltingeniør i oljebransjen. Men lønnen er faktisk ikke så ille. Den er mer enn fire ganger høyere enn den summen en heltidsstudent har å rutte med av penger fra Lånekassen. Lønnsnivået for nyutdannede er sammenlignbart med det man får i sivilingeniørstillinger i kommune og stat. Det kan også virke skremmende for mange å binde seg til en stilling i tre eller fire år. Men når alt kommer til alt, er dette slett ikke et avskrekkende antall år for en jobb. Men i realiteten er dette en vanlig tidsperiode for en nyutdannet, uansett arbeidsplass.

Jeg vil med dette oppfordre teknologistudenter til å vurdere en stipendiatstilling. En rekke nye stillinger vil bli utlyst framover, og det vil åpne seg muligheter for studenter fra de fleste ulike miljøene på NTNU.

Debatten som aldri tok slutt

2009-03-07T14:35:00.001-02:00

Det har pågått en debatt i Teknisk Ukeblad de siste ukene, angående hvorvidt klimaforandringer er menneskeskapte eller ikke. Det hele løp ut fra et intervju med professor Pål Brekke, som i TU nr 06/09 retter helt legitim kritikk mot Al Gore sin klimapropaganda. TU klarte å vekke mange folks interesse med sine skandaleoverskrifter, men det er i utgangspunktet ikke noe skandaløst over kritikken som Pål Brekke gav uttrykk for.

Pål Brekke sin kritikk falt imidlertid i god jord hos flere såkalte klimaskeptikerene, som nekter å godta at det er mer enn meget sannsynlig at måten vi forandrer atmosfærens sammensetning på vil ha betydning for klimaet. Hva er det med disse folkene? Hvorfor lar de seg ikke overbevise? Hvorfor klarer de ikke å se at det må være noe galt når alle deres med-klimaskeptikere er astronomer, prosessingeniører og andre synsere? Klimaforskere og meteorologer har (dessverre) trukket seg ut av debatten, da de har viktigere ting å gjøre enn å føre en evig debatt med eksperter fra andre fagfelt om hvorvidt deres forskning er av verdi.

La oss hoppe til år 2100. La oss se for oss at gjennomsnittstemperaturen på jordkloden har steget med 5 grader siden 2009. Havnivået har steget med 1,5 meter og hele Afrika, India, og deler av Latin-Amerika er blitt omgjort til en ulevelig ørken. De fleste klimaskeptikerene er døde, men la oss si at et par fortsatt lever, eller at det har kommet til noen nye gjennom årene. Er de overbeviste nå? Nei! Fordi den argumentasjonen de førte i 2009, vil fortsatt være gyldig. Vi vil aldri komme frem til et åpenbart og uttvetydig svar på om klimaendringene er menneskeskapte. For klimaforskere vil det være nærmest opplagt, men for den jevne mengde av folk og vitenskapsmenn er klimaet et for komplisert system til å kunne gi noen enkle svar.

Det er nå ingen som tviler på at Galileo Galilei eller Copernicus hadde rett da de hevdet at jorden ikke var universets sentrum. Dette er ganske enkelt fordi senere tiders observasjoner har vist at det ikke er slik. Vi kan nærmest direkte observere at jorden ikke er universets sentrum. Dette vil aldri skje med klimamodellene. Det vil alltid være en viss usikkerhet knyttet til klimaet, men vi må velge å stole mest på dem som kan mest om det, nemlig klimaforskerne selv.

Et annet poeng er selve psykologien rundt klimaforandringene. Problemet er at forandringene er forårsaket av våre egne handlinger, uten at vi ser noe direkte årsak-virknings-forhold. Vi vet alle innerst inne at det er bedre å sykle enn å kjøre bil til jobben, men hvis du velger bilen har vi en psykologisk mekanisme som hjelper oss til å mestre denne uoverstemmelsen mellom handling og holdning. Det kalles kognitiv dissonans, og gjør at hjernen din overbeviser seg selv om at handlingene dine ikke er så ille som du egentlig vet at de er. Dermed legges tvilen om menneskeskapte klimaforandringer for stor vekt. Slik kan vi fortsette vårt behagelige liv med bil til jobben og oljemillioner i pensjonsfondet uten at vi får for dårlig samvittighet for det. For dårlig samvittighet er det jo ingen som vil ha. Det er ofte vanskeligere å forandre på hvordan man handler enn på hvordan man tenker.

Flere ting man ikke skal ta for gitt

2008-12-04T16:38:00.001-02:00

Det er en kald dag i begynnelsen av desember. T småsklir på isen som ligger på fortauet der han skynder seg nedover gata. Han har tatt seg fri fra kontoret tidlig i dag, da han har et ærend å gjøre i banken. Lette, små snøflak fyller luften, ett lander på den røde nesen til T, der det umiddelbart smelter. Klokken er allerede tre, og banken stenger om en halvtime. Over broen sakker T ned farten. Det er så vakkert på denne tiden av året, et rødt skjær ligger over byen, og de skjeve trehusene speiler seg i den iskalde elven.

Klokken er fem over tre da T ankommer banken. Han er nervøs for å være for sen, men heldigvis er det kun to kunder i køen foran ham. Ett minutt senere står T foran skranken, med lua og hanskene i den ene hånda, og en husleiekontrakt i den andre. "Jeg skulle ha åpnet en slik depositums-konto", sier T, noe usikkert. Det er mange år siden sist han gjorde dette, og han ved ikke om han har med seg alt han trenger. "Her er husleiekontrakten min", fortsetter T, "og huseieren er allerede kunde i banken, så De skulle være i stand til å finne opplysningene om ham på maskinen Deres". "Skal vi se", svarer den piken bak skranken. Hun har halvlangt lyst hår og falske røde roser i kinnene. Hun er ganske pen, men aldeles for ung for T. T er jo dessuten gift, og burde ikke på slikt. "Er De kunde av banken, da?", spør piken. T er ikke kunde av banken. "Ja, har De med dem pengene i kontanter, da?" spør hun videre. "Nei, det hadde jeg da ikke tenkt på", svarer T, "men jeg har da et bankkort. Jeg har nok penger på kontoen min til å sette inn på depositumskontoen, så De trenger ikke bekymre Dem". "Men De må ha pengene i kontanter hvis De skal sette inn pengene i en konto her," sier piken, "og De kan ikke ta ut penger i minibank, for den har en grense på 9.900 kroner". Depositumet som T skal betale er på 17.000 kroner. "Men De kan jo ringe til banken Deres og be dem heve grensen på uttak i minibank", foreslår piken. T mener at det er en god løsning, og sier at han straks kommer tilbake.

En mann med en merkelig, nasal stemme tar telefonen da T ringer til banken sin. "Jeg skulle gjerne ha hevet grensen for uttak i minibank, slik at jeg får tatt ut penger som jeg skal sette inn på en depositumskonto i en annen bank", sier T. "Det kan vi ordne", svarer mannen med den merkelige, nasale stemmen, "men hva er fargen på Deres første bank?". "Unnskyld", svarte T, "men spurte De meg om _fargen på min første bank_?". "Jeg kan ikke høre Dem", sier den nasale stemmen i telefonen, "jeg kan ikke høre Dem". "Kan De høre meg nå?" spør T. "Jeg kan ikke høre Dem!" skriker den nasale stemmen. "Kan De høre meg nå da?" spør T. "Jeg kan ikke høre Dem! Jeg ringer Dem tilbake, OK?". Klokken er nå ti på halv fire, banken stenger om ti minutter. T løper ut på gaten i håp om å finne bedre forhold for å samtale i mobiltelefon. Telefonen ringer. "Hei, det er T", sier T. "Ja, hei, nå hører jeg Dem", sier den nasale stemmen, "det var fargen på banken Deres". "Unnskyld, men jeg forstår ikke hvorfor De spør meg om dette", svarer T, "men banken, den er altså rød på utsiden, hvis det er det De mener". "Jeg kan ikke høre Dem!" skriker den nasale stemmen igjen. "Rød", skriker T, mens en gammel dame skvetter til på fortauet ved siden av ham. "Rød!". "Jeg kan ikke høre Dem, jeg blir nødt til å legge på", sier den nasale stemmen. Klokken er nå fem på halv fire.

T ringer til banken en gang til. Denne gangen er det en kvinne som svarer. "Hva kan jeg hjelpe deg med?" T forklarer saken, og denne gangen går alt så meget bedre. Idet T skal til å legge på, roper kvinnestemmen ut i luften mellom snøflakene, "Hør! En ting til!". "Ja?". "De kan ikke ta ut mer enn 9.900 kroner av en minibank. Det er en grense som er satt på minibankene, det er ingenting jeg kan gjøre med det", sier kvinnestemmen. "Så hvordan kan jeg ta ut penger da?", spør T. "De må gå i en bank og ta ut penger over skranken", svarer kvinnestemmen. Klokken er nå ett minutt på halv fire. Banken er fortsatt åpen. T løper bort til skranken med piken med de røde rosene. "Nå har jeg hevet beløpsgrensen", sier T, "men jeg kan fortsatt ikke ta ut mer enn 9.900 kroner i minibanken, jeg må ta pengene ut her i banken, fikk jeg beskjed om." "Her i banken?", spør piken. "Men her kan De dessverre ikke ta ut mer enn 2.000 kroner i kontanter. Det er en grense som vi har satt." T ser på de falske røde rosene i kinnene til piken. Han er ganske rød i kinnene selv nå. "Så da kan jeg ikke åpne en depositumskonto?", spør T. "Nei, dessverre," sier piken. "De må bruke utgangen bak her, ta først til høyre og så til venstre, den døren der, ser De?". T går mot døren, først til høyre og så til venstre. Han kommer ut i gaten, og kjenner snøflakene mot hodebunnen. Han glemte lua og hanskene i skranken. De ligger rett ved pikens tastatur, T kan se dem gjennom glassdørene i hovedinngangen til banken mens han går hjemover.

Du skal ikkje ta det for gitt..

2008-09-26T13:14:00.002-03:00

...at du er ferdig med verneplikta etter å ha tjent 11 måneders førstegangstjeneste.
...at sykkelen din ikkje blir stjåle berre fordi den er eit gammalt ræl som du kjøpte på fretex for 200kr.
...at din 8 måneder gamle PC klarer å starte opp og at filene du hadde på den ligg trygt og godt.
...at det at du har ein fleksibel jobb betyr at du kan ta deg fri i helgene og reise på fjellet med vennene dine.
...at livet er enkelt og alltid slik du vil ha det.

Merkverdige ting fra det norske språk

2008-08-19T16:38:00.002-03:00

Har du noen gang tenkt på at det ikke går an å ha det hyggelig alene? "Ja, jeg var hjemme alene igår, leste litt og så på TV. Veldig hyggelig."

Kone, Lima

2008-08-03T17:20:00.003-03:00

Unge Ernesto "Che" Guevara skriver i sin reisedagbok, nå kjent fra filmen "Motorsykkeldagbøkene", om Lima;

Lima er en fin by, som allerede har begrava si koloniale fortid til fordel for nye, moderne bygningar. Byen fortjener ikkje sitt rykte som ein vakker by, men boligstrøka i byen er bra, med sine brede gater og avenidaer. Ved havet finnast parker som er meget behagelige. Fra havnebyen Callao går det flere brede arterier som gjør at limeñerene kan raskt komme til og fra. (...) Den historisk sett mest verdifulle delen av Lima er sentrum, som ligger ved og rundt den fantastiske katedralen, som har en lettere og lysere arkitektur enn for eksempel den slitsomme bløtekaka av ein katedral som ein kan finne i Cuzco. (...)

Lima er generelt et godt bevis på at Peru fortsatt ikke har klart å komme ut av feudalstaten fra koloni-tiden: Det mangler fortsatt en ekte frihetsrevolusjon.

Det finnes éin del av byen som for oss var den beste, der vi gjekk fleire gonger for å friske opp bileta vi satt igjen med etter Cuzco: det arkeologiske muséet, (...) som inneholder samlinger av ekstraordinær verdi. Her finnast heile kulturar bevart for framtida.

Det syntes at den unge Che Guevara i notatene sine frå 1952, har gjort sitt beste for å få fram et positivt bilete av Lima, sjølv om han egentlig ikkje likte seg noko særleg der. Eg befinner meg i samme situasjon, eg må anstrenge meg for å finne sjarmen ved denne byen, som i dag er ein av Latinamerikas store byar, med rundt 8 millioner innbyggarar.

Mykje har skjedd sidan Che Guevara rusla langs gatene i Lima for første gang, og stort sett har Lima berre fortsatt å utvikle seg i feil retning. Den viktigaste årsaken til forverringa er nok terrorismen, som peruanarane kallar det. Terrorismen, eller borgerkrigen som eg vel å kalle det, var ei lang rekkje valdshandlingar som utspelte seg i Peru på slutten av åttitallet og begynnelsen av nittitallet. Dei verste episodane inntraff på bygdene og i småbyar i fjellstroka, og på grunn av dette kom ei bølge av innflytting til Lima, som i løpet av få år meir enn fordobla befolkninga. Innflyttarane var fattige folk, som rømte frå terrorismen i byane sine til det meir trygge Lima. Byen var imidlertid ikkje forberedt på dette, og det resulterte i at dei stakkars innflyttarane i stor grad vart tvungne til å leve i latterleg fattigdom, og vold og vinningsforbrytelser vart etter kvart eit større problem.

Terrorismen har no roa seg, men kriminaliteten i byane i Peru er fortsatt eit stort problem. Korrupte politikarar, politi og generell avmakt har gjort det vanskeleg å få slutt på problema, sjølv om Lima utan tvil har vorte tryggare dei siste åra.

Trafikken, som unge Ernesto tydeleg er fornøgd med, har også vorte merka av den eksplosive befolkningsauka. Vidare hjelper den sterke økonomiske utviklinga som Peru har hatt dei siste åra til at gatene vert stadig fullare av bilar, og store deler av dagen står trafikken meir eller mindre stille i store delar av byen. Dette avlar i sin tur agressjon og mykje alternativ køyring. For ein utlending er det vanskeleg å forstå at det er noko system i dette kaoset, og det er for meg eit mirakel at ikkje eg har sett fleire ulykker enn det eg har. Bråket er i tillegg uuthaldeleg for ein stakkars nordmann, både på grunn av den gamle bilparken og overdreven bruk av bilhornet i ein kvar situasjon der trafikken stoppar opp eller hvis det dukkar opp ein fotgjenger.

Trass i alt dette, er det mange mennesker som elsker Lima. Ein plass las eg om byen at den er som ei kone, kanskje ikkje heilt perfekt, men du må lære deg å like å leve i lag med den. Ein kamerat av meg som er kunstner, vart totalt forelska i byen på grunn av nettopp kaoset og det tilsynelatande fråvære av reglar. Andre igjen reiser stadig tilbake til Lima på grunn av maten. Peruanere er generelt sjukeleg opptatt av mat, og det peruanske kjøkken regnast å være eit av dei fem beste i verden, i lag med det franske, det kinesiske, det italienske og det indiske. Variasjonen man finner i den peruanske maten er verkeleg enorm, og eg er enig i at det er eit meget spennande land å spise i.

Men trass i dette, klarer eg ikkje å føle meg heime i denne maurtua. Eg blir stressa, eg liker ikkje det ustanselege bråket og usikkerheita. Folk frå Lima snakker lite saman, valden og kriminaliteten har lært dei å sky folk på gata. Eg har prøvd å like denne byen, men eg klarer det ikkje. Eg er enig med Che, det er i dag stort sett berre det arkeologiske museét, i dag kalt el Museo de la Nacion, er det som har mest verdi i Lima. Dette museet er til gjengjeld gigantisk, og ein kan ikkje unngå å bli imponert over samlinga av gjenstander frå dei no utdødde oldtidskulturane i Peru. Som turist i Peru, kan man definitivt klare seg med eit par dagar i hovudstaden, i dette landet som ellers har så fantastisk mykje forskjellig å by på.

Møte med det peruanske helsevesenet

2008-07-01T13:32:00.002-03:00

I anledning Lady Lei sin nyleg utfelte nyrestein har eg fått den delte gleda av å verte kjend med helsesystemet i eit u-land. Det var svært lærerikt, og eg fann ut litt av kvart, både om Peru, meg sjølv og mitt eige land.

Eg har sjølv våre innom på sjukehuset i Noreg, riktignok berre éin gong i vaksen alder, og eg husker tilbake på det som eit par trivelige dagar, med masse boklesing og avslappande tv-titting. I tillegg til det fine sjukehusopphaldet, husker eg at eg fekk ei særdeles behageleg reise i ambulanse til sjukehuset, der eg fekk ligge halvvegs i søvne og stirre i taket medan ei veldreid lita sjukepleierinne årvåkent haldt auge med både puls og blodtrykk på heile den totimers kjøreturen. Etter oppholdet, som inkluderte tre måltid om dagen og einerom med kabeltv, spanderte staten attpåtil ein taxi i tretusenkronersklassen for å få meg tilbake til utgangspunktet, sjølv om eg var såpass frisk at eg sikkert kunne gått til fots, om eg hadde fått ein ryggsekk og eit par dagar på meg.

Ein kan sikkert kritisere mange ting ved det norske helsesystemet, men hvis du først klarer å få deg innlagt på sjukehus, er det rett og slett ganske behagelig.

Eg hadde på førehand hørt mangt om peruanske offentlige sjukehus, og hadde fått forståelsen av at desse var vel verdt å unngå. Peru har nemlig også eit temmelig godt utbygd privat helsesystem, som har leger i verdensklasse og løyser dei fleste problem på eit blunk. Legane her har hatt anledning til å gjere dei fleste mulige feil, allerede medan dei som unge var i praksis på offentlige sykehus, der dei fattige blir henvist. Desse såkalla fattige har visstnok ikkje ressursar nok verken økonomisk eller mentalt sett til å stille unge og kreative leger til ansvar for nære familiemedlemmers plutselige død.

Interessant nok hadde det seg slik at min kjære ektefelles intense smerter i mageregionen inntraff på reisa langs ei temmelig død strekning langs den peruanske Panamericana gjennom den nordlige Atacama-ørkenen, og vi ble nødt til å stoppe i den lille byen Palpa, der den einaste muligheten for medisinsk hjelp var nettopp å finne på eit offentleg sjukehus.

Det er klart det er forskjeller mellom eit godt helsetilbud og eit slikt sjukehus, men alt i alt vart eg egentlig ganske imponert over den behandlinga fru Lei fikk ved ankomsten til sjukehuset. Riktignok vart eg litt overraska over at sjukepleieren ikkje visste heilt korleis ho skulle måle blodtrykket, og litt frustrert over at desse folka annakvart minutt dreiv å fortalte meg om at eg måtte betala og at eg måtte stikke å kjøpe det eine og neste gong det andre i apoteket på hjørnet, men det var likevel noko rørande over desse menneska. Dei var varme og gode i sjela, og eg merka at dei verkeleg ville hjelpe oss, på tross av mangel på utstyr og midler. Etterkvart fann eg ut at det herska ei ganske herleg mañana-holdning i lokalene, som til slutt hadde latt meg vente i timesvis på meiningslause ting, men eg trivdes likevel ganske godt. Og beløpa dei fekk meg til å betale med jevne mellomrom, var for ein nordmann i det heile ganske overkommelige. Totalt sett trur eg sjukehusopphaldet i eitt og eit halvt døgn med ein heil del undersøkelser kosta oss omlag 60 kroner, betalt i regningar på ca 10 kroner per stykk. Reiseforsikringa burde dekke det.

I utgangspunktet skal helsetjenester i Peru være gratis ved offentlige sjukehus. Gudene må vite korleis dei klarer å fortsette med prislistene sine på tross av dette regelverket. Det har mest sannsynlig med det utbredte fenomenet institusjonalisert korrupsjon å gjere, eller kanskje det berre er ignoranse frå myndighetene. Dei som bestemmer har stort sett ein økonomi som gjer dei mulighet til å gå på private klinikkar uansett, så dei gjer vel egentlig beint faen. Verre er det for dei stakkarane som kommer krypandes inn på legevakta uten fem flate øre i lommene. Dei blir stort sett henvist til å ligge på dørstokken og tørke ut inntil ein barmhjertig turnuslege finner ut at han trenger å øve på nettopp den sjukdommen. Problemet er at, sjølv om til og med ein vanlig arbeider med ei månadslønn på femhundre spenn kan klare å bære kostnaden av eit par dager på sjukehus, blir det fort vanskeleg med medisinane.

Etter eitt og eit halvt døgn på dette sjukehuset, med fortsatt sterke smerter, såg vi oss nødt til å forflytte oss til ein større by, der spesialistar var tilgjengelige. Denne ambulanseturen var ikkje fullt så billig, og langt fra så behagelig som min tidlegare nemnte sjuketransport i moderlandet. Strengt tatt var det vel heller ikkje noko ambulanse, men heller ein folkevognsbuss utan interiør bak føreren. Der var det akkurat plass til å putte inn ei slags båre. Ikkje noko meir utstyr var tilgjengeleg. Ikkje veit eg kva dei gjer dersom folk blir verkeleg sjuke, og befinn seg meir enn eit par minutters kjøretur frå sjukehuset.

Vi kom oss fram til ein privat klinikk i byen Ica etter eit par timer på landeveien, kor vi vart tatt imot endå meir hjarteleg imot. Fortsatt måtte eg springe ut å kjøpe medisiner og sprøytespisser for kvar minste litle ting som skulle gjerast, men vi følte oss likevel tryggare her. Urologen rista oppgitt på hovudet over reseptane vi hadde fått frå det andre sjukehuset, og meinte vi skulle være glad ho fortsatt hadde to fungerande nyrer.

Sjukdomen roa seg imidlertid etter ein dag med skikkeleg behandling. Prisane på den private klinikken var ca femti ganger stivare enn på det offentlige sjukehuset, men for oss går vel det bra, med Gouda i ryggen. Men for 90% av Peru si befolkning utgjer ein dag på denne klinikken kostnaden av ein måneds husleige og mat. Her ligg problemet. Kor mange nyrer går tapt på grunn av feilmedisinering i dette landet? Kvar skal ein begynne?

kvarkstjerne

2008-06-13T13:20:00.003-03:00

eg tar til alle sider med mange hender eg tar med spade eg tar litt av deg og litt av deg og nesten heile hjartet ditt men eg gjer ikkje noko tilbake fordi eg syntes det er gøy å ta ingenting gjer meg meir glede enn å sjå deg lide haha tenkjer eg og eg er gud og kvar og ein av deko misser augene sine medan eg sug dei til meg inn så eg kan stråle meir og eg er ein parasitt som ikkje har livets rett men det er det ingen som forstår medan eg fortsett nedover gata og eg snik meg langs veggene og legger brev i postkassen din som du ikkje forstår noko som helst av og eg flirer medan du bryt saman i gråt haha gråt kanskje det er fordi du er så svak eller så er det eg som er det hit har vi komt og ingen veit kvifor kanskje du har lest det i ei bok men eg har i alle fall gløymt både kva som sto og kva boka heit eg går gjennom parken og tek med meg alle trea heim og legg dei i ein haug i bakgården og ser på dei og ein liten kvist putter eg i postkassen din haha kanskje du skal grine igjen no fordi du berre fekk ein kvist og alle spør kva som har skjedd fordi det er så mykje lys og eg bytter inn trea og kjøper ei gravemaskin slik at eg kan ta huset ditt med meg fordi eg elsker deg haha og så skal eg putte det i postkassen din og kva skal du gjere då

Då eg var ung

2008-05-28T05:22:00.003-03:00

Det sentrale i min depresjon
Eg leste nettopp eit dikt,
som var så langt
at eg trudde
at virkeligheten var borte.
Men,
så var diktet slutt.

Eg såg opp, og der var
verden
den same

Julesang
Eg er ein pepperkakemann
og verden er ei klubbe

Eit korthus
(må leses med skjelvande, høg stemme mens du riv deg i håret og gjerne med eit desperat blikk)
M....
M....

318
-Eg er lei for å seie dette, sa legen,
-men det kan ta slutt når som helst.
-Vel, sa eg,
-sånn har det alltid vært

I'm an eddie

hvis alt er ei elv
er du ein dråpe
og eg veit ikkje heilt kva eg er

Det er vår i Nord-Norge. Det er fint. Eg sit ute, i lav sol, på ein kvisthaug og røyker ein sigarett, då eg obsererverer årets først mygg. Eg tek av meg jakka for å tiltrekkje meg merksemda, men myggen legg ikkje merke til meg. Snart ser eg at det er fleire mygg. Mange, dei er faktisk over alt. Eg slukker sigaretten og tek av meg fleire klesplagg. Etter ei stund ligg eg på kvisthaugen i berre bokseren. Men dei er heilt uinteresserte. Eg ligg der, ein stor kvit klump av kjøtt og pumpande full av blod, eksponert i kveldsola under ein sverm av mygg. DEI VIL IKKJE BITE! Dei ser meg simpelthen ikkje. Så vart det kaldt, og eg gjekk heim.

det enkle
det rette
å legge alt som betyr noko i ei setning

så arbeidslaus
eg tuslar i gatene
i ein by
nynner på ein song
utan melodi

Tutto il mondo é mi corpo insepolto

Min dårlige klimasamvittighet

2008-05-23T06:54:00.003-03:00

Jeg hadde en interessant samtale med en av mine beste venner her for en ukes tid tilbake, om vår dårlige klimasamvittighet. Dette er noe jeg har tenkt mye på i det siste. Det har seg nemlig slik at egne handlinger ikke alltid henger så godt sammen med egne holdninger. Jeg for min del anser mine egne klimaholdninger for å være ganske ekstreme i forhold til gjennomsnittet blant norges befolkning, for ikke å snakke om resten av verden. Men likevel, jeg fortsetter å forbruke, jeg fortsetter å fly og jeg fortsetter å spise kjøtt og drivhustomater.

Holdninger er et veldig interessant tema. Da jeg studerte psykologi, var det kanskje dette jeg syntes var det mest interessante. Jeg vil anbefale alle å låne en grunnleggende bok i sosialpsykologi og slå opp på stikkordet holdninger/attitudes. Det er tildels skremmende lesning, som burde være pensum i enhver grunnleggende utdanning i et sivilisert land.

Den kanskje mest forurensende enkelthandlingen mennesker kan gjøre, ved siden av å kjøpe seg bil, er å fly. Vi unge norske studenter elsker å reise, vi besøker andre kontinenter over en lav sko og stiller ikke noe videre spørsmål ved det. Dette på tross av at de fleste er klar over klimatrusselen det utgjør. En typisk interkontinental tur-retur reise med fly medfører utslipp i størrelsesorden 5 (ekvivalente) tonn CO2, og det i et lag av atmosfæren som er langt mer følsom for utslipp enn den tjukke lufta vi har her nede på bakken. Til sammenligning er det innenlands utslippet per nordmann ca. 10 tonn/år, mens flere forskere, deriblant vår kjære NTNU-professor Hertwich, mener at vi burde ned på et nivå på 1 tonn CO2/år per person for å kunne videreføre en bærekraftig sivilisasjon på jorda.

Så hva kan vi gjøre? Det enkleste er jo å slutte å fly, men sett fra et semiegoistisk halv-FrPisk synspunkt, er det det beste? Samtalen som jeg hadde med min gode venn, fikk meg til å tenke. Det har seg jo nemlig slik at den muligheten vi har, er helt enestående. Den muligheten som unge mennesker i den vestlige verden i dag har til å besøke andre kulturer og steder, ligner på muligheten våre besteforeldre (fedre) hadde. Forskjellen er at vi reiser med fly, mens bestefedrene våre reiste med båt. Muligheten vi nå har for å reise til et annet kontinent, for det som faktisk er prisen av en brøkdel av en månedslønn, er sannsynligvis høyst temporær. Med dagens stigning i oljeprisene og mangelen på et godt alternativ til rask interkontinental transport, kan vi ikke regne med å beholde denne muligheten i stort mer enn ti-tjue år til.

Så kanskje er dette noe vi burde benytte oss av? Kanskje, om femti år, kommer vi til å sitte å fortelle våre egne måpende barnebarn om fantastiske reiser til Asia, Australia og Latin-Amerika, imens de ikke kan forestille seg å reise dit, fordi en flybillett koster mer enn en årslønn og båttransport fortsatt vil komme til å ta måneder.

Men akk, min dårlige klimasamvittighet tynger meg. Å vite at jeg sitter godt i flysetet med min egen private kino og fiser ut mer CO2 på noen timer enn en gjennomsnittlig nepaleser på et helt liv. Det svir. Jeg må ha tilgivelse. Absolusjon!

Det opplagte alternativet er jo selvfølgelig å kjøpe seg fri. Dette minner jo sterkt om den middelalderske holdninger om at penger kunne kjøpe en fri fra syndene sine, og det føles jo ikke så godt. Spørsålet er jo, fører det fram? Jeg ble selv meget kritisk etter å ha funnet ut at det alternativet som jeg i et par år har benyttet meg av, Climate Care, i mars i år ble kjøpt opp av JP Morgan, USA's tredje største finans-konsern. Climate Care er et av verdens største organisasjoner innenfor såkalte "Carbon Offsets".Dette betydde for meg en oppvåkning, og det jeg blåøyd lenge hadde tenkt på som en snill hjelpe-organisasjon som river skitne kullkraftverk for å bygge flotte vindmøller eller sol-parker, ikke bare var dette, men det er også big buisness. Cash is king.

Imidlertid, vi kan jo trøste oss med det Chris Goodall i Carbon Commentary uttaler om denne typen foretak: "De gjør i alle fall ikke saken verre". Jeg ble etterhvert ganske interessert i dette, og klarte til slutt å snuse opp en artikkel fra Tufts Climate Initiative, som gir en flott gjennomgang av de enkelte alternativene Carbon Offsets. Denne artikkelen avslørte blant annet at kun 60% av midlene som Climate Care får inn, går til Carbon Offset-prosjekter.

Det finnes generelt to forskjellige typer Carbon Offset-organsisasjoner, non-profit og for-profit. Intuitivt sett vil jo non-profit-alternativer være å foretrekke i denne sammenhengen. Det sveitsiske initiativet MyClimate ble i den omtalte artikkelen karakterisert som et non-profit alternativ. Denne organsiasjonen, som også har en norsk søster, MittKlima, bruker 80% av inntektene sine på CO2-reduserende tiltak.

Moralen er: Reis! Men betal for utslippene dine, og sjekk nøye hva slags type organisasjon det er før du betaler.

Kor lenge varar ein ven?

2008-04-28T17:38:00.000-03:00

Fjesboka bringer meg i kontakt med fleire fossiler frå mi eiga fortid. Det er til ei kvar tid fjes som dukker opp, fjes som eg nesten hadde gløymt, men som eg no ser at ofte ikkje har forandra seg på dei ti siste åra. Nokre av andleta som dukker opp, var ein gang mine beste vener, men no vekkjer dei ikkje eingong melankoli. Mennesker som eg ein gong delte alt med. No deler eg ingen ting lenger. Mange har blitt hengande igjen i tida. Nokon har dratt det litt for langt. Andre har forandra seg for mykje. Andletet og kroppen er den samme, men når du snakkar med dei er dei ikkje til å kjenne att (Sjå innlegget Lenge sidan sist, som eg publiserte for omlag eit år sidan. Eg skreiv det for endå lengre sidan, men hvis eg skulle ha skreve det i dag hadde eg nok sett fyr på både tastaturet, datamaskina og heile hurven). Kor lenge varar ein ven?

Finst det eigentleg vener for livet? Kanskje ikkje. Ein ven for livet er eit substitutt for den nye venen du aldri fekk. For det finst ikkje lengre parallelle livsbaner. Eg hugser at eg brukte å tenke at eg hadde gode vener, venskap som skulle vare evig. Vener som eg kunne komme tilbake til etter mange år, og framleis kunne vi setje oss ned på ein plen og drikke pils og snakke om dei same tinga, når du en gang kommer osv. Men det er feil. Det går i dass. Folk blir pretensiøse, slappe, gamle, latterlige eller narkovrak, men alle blir stort sett ubrukelige med tida.

Så ta vare på dine vener. Ta vare på dei du treff kvar dag, og dei du traff i forrige veke. Det er dei som er dine venner, og det kjem aldri til å være nokon andre.

Det spirer og gror på lesesalen

2008-04-21T07:49:00.003-03:00

Noe klarer vi i allefall å produsere.

Dagens ungdom

2008-04-07T12:05:00.004-03:00

Ungdom i London demonstrerer for menneskerettigheter i Kina

Ungdom i Oslo demonstrerer for en behagelig pensjonisttilværelse

Uten tittel

2008-03-23T14:39:00.001-03:00

Rimelighetens grenser

2008-03-10T18:01:00.001-02:00

Av og til skal det ganske små ting til for å glede meg. I dag var det Diplom Royal Banansplit. På Rema 1000 her på Rosenborg koster den 4kr. Det er ein søt pris for ein såpass lukseriøs pinneis. Den er skikkelig smakfull, og eg blei glad av både å kjøpe den og å spise den.

Det kan nesten verke som om Rema 1000 har lagt ut sånne små fantastiske tilbud innimellom for å glede fattige studenter. Det er ein god del godbitar å hente, for ein latterlig lav pris. Eg kan for eksempel nevne: Ein stor boks fersk sjampignon for 3kr, kneippbrød for 3kr (mange blir lurte til å kjøpe Bare Brød, som koster 10kr, men det er faktisk akkurat same brødet), tannkrem for 4,50kr, ein halv kilo fiskepinner for 7,50. Og nå til slutt altså Diplom Royal Bananspilt pinneis for 4kr.

Av meir kjedelege ting som er latterleg billege har vi jo for eksempel 2kg gulrøtter for 10kr, fiskegrateng for 10kr og ei enorm høne for 18kr. Men likevel, sjampignonen og pinneisen stiller i ein heilt annan liga. Det er fantastisk, rett og slett. Det einaste som overgår dette er sjølvsagt å finne sjokoladepudding som er utgått på dato på Bunnpris. Ein gong fann eg ti brie-ostar som var gått ut på dato. Då vart det fest i min ringe heim.

Men kva er det egentlig, dette her? Det må jo være ein konspirasjon. Det er jo heilt usannsynlig at ei vare skal koste ein fjerdedel av prisen av den som står rett ved sidan av, som er nett same produktet. Tankane mine går hen til konseptet "Bananer i pose, Costa Rica", som koster 9kr i motsetning til vanlige bananer uten pose, som ligg ved sidan av, er fra Costa Rica og ser akkurat like ut, men koster dobbelt så mykje. Eg har fleire gonger prøvd å putte desse andre bananene i ein pose, når det er utselt for "Bananer i pose, Costa Rica", men eg får kvar gong beskjed om at det er feil pose.

Det er ei verkeleg tullete verd, dette her.

Innvandrerfrigjeringa i Norge

2008-02-04T07:15:00.000-02:00

Kvinnefrigjeringsbevegelsa som oppsto på søttitallet var ein reaksjon mot samfunnets kvinnesyn, for å kjempe for kvinners rettigheter og likeverd. Denne bevegelsen førte med seg en sakte revolusjon, og var på mange måter vellukka. I Noreg i dag ser vi at kvinner som ledere i store bedrifter og vi ser at gifte menn lager middag, vasker opp og henger opp klær. Mykje har skjedd i løpet av de siste førti åra, og det er kanskje på tide at vi tar opp nye problemstillinger.

I den samme tidsperioden har ei anna utvikling funne stad. Den moderne innvandringa til Norge begynte på 1960-tallet, og i dag er nærare 10% av befolkninga vår definert som innvandrar. Eg har vorten meir merksam på denne gruppa etter at mi eiga kone innvandra til Norge, og eg har gjennom henne fått meir forståelse for korleis det er å være innvandrer her i landet.

Eg vil no be mine lesarar gjere eit hukommelseseksperiment. Eg går ut ifrå at dei fleste av dykk som gjekk på grunnskulen i 80- og 90-åra har gått i klasse med ein eller fleire innvandrarar i løpet av dei ni åra de gjekk på barne- og ungdomsskule. På videregående gjekk de kanskje ikkje lenger i klasse med elevar med innvandringsbakgrunn. Det er jo interessant nok i seg sjølv, men la oss halde oss til grunnskulen. Du huskar altså tilbake, du hadde kanskje eit par små jenter med litt mørkare hud i klassen. Eller ein litan gut. Dei gjorde kanskje ikkje så mykje av seg. Husker du kva dei heiter? Husker du om dei hadde nokon venner? Hadde dei nokon norske venner? Snakka du med dei?

Eg må sjølv svare nei på dei fleste av desse spørsmåla, og sjansen er stor for at du gjer det same. Vi kjem her fram til det eg ønskjer å ta opp. Det er noko generelt gale med innstillinga vi har til innvandrarar. Vi liker å tenkje på oss sjølv som ein inkluderande og open kultur, der fremmedhat er tabu. Det er greit nok, men det er kanskje på tide vi tek eit steg vidare. Det er essensiell forskjell på å ikkje hate og det å faktisk respektere ein person eller ei folkegruppe. Eg vil med dette støtte under for bevegelsen for innvandrerfrigjeringa i Norge.

Saken til Nadia Sokolova er eit godt eksempel på konstitusjonell forskjellsbehandling av innvandrere i Norge. Nadia har i dag frist på seg til å forlate Norge, etter å ha budd her i ti år, som student og seinare som forsker/PhD-student på NTNU. Ho blir utvist av landet på grunn av at ho i ein periode vekependla mellom Oslo og Kristiansand for å kunne studere ved Universitetet i Oslo. På grunn av denne utvisninga kan Sokolova no aldri meir korkje jobbe eller bu i Schengen-området. Ein oppførsel som er heilt normal og akseptert for norske gifte par fører for Sokolova til at ho ikkje kan fullføre doktorgraden sin samt at hennar friheit til å utdøve yrket hennar i framtida blir drastisk begrensa.

Togmisantropi

2008-01-06T20:25:00.000-02:00

Eit tog er fullt av tanker, opplevelser, skjebner, forelskelser... Eg finn kvar gong stor glede i å observere medpassasjerene mine når eg tek tog. Forrige gong var eg så heldig å være ein av fire passasjerer som delte vogn med ei stor gruppe mennesker som skulle til same stad og tilsynelatande alle kjende kvarandre godt frå tidlegare. Gruppa, som besto av både menn og kvinner i alderen 40-50 år, viste seg raskt å være eit kor. Dei hadde med seg litt strupefukter i småflaskene sine, og sang med stadig høgare intensitet og innlevelse, men mindre og mindre samstemt. Eg syntes det var ganske underholdande i begynnelsen, kanskje heilt til Drammen. Men det tok ikkje lang tid før kvar og ein satt i kvar sin stol og gaula på sin egen sang og eg begynte å syntes det var litt slitsomt. Så då vi kom til Geilo og ein av medlemmene gaula høgare enn alle dei andre at Her skal vi av, vart eg ganske letta. Hvis ikkje denne lett overvektige slevjande og raudmussa femtiåringen hadde skreke det akkurat på den stasjonen, hadde eg mest sannsynlig gjort det sjølv, berre for å verte kvitt dei.

Denne gongen fekk eg gleda av å overhøyre den følgjande samtalen. Ein ung mann i marinens permuniform kom gåande langs mittgangen og stoppa opp ved ein annan ung mann som satt to seter bak meg og snakka med ei all for høg, robotaktig stemme:
Ung mann i marinens permuniform: Hei!
Ung mann med robotaktig stemme: Hei! Faen.
Ung mann i marinens permuniform: Lenge siden sist.
Ung mann med robotaktig stemme: A. Lenge siden sist.
( fem sekunders pinlig stillhet )
Ung mann med robotaktig stemme: Hva gjør du a?
Ung mann i marinens permuniform: Jeg er i sjøforsvaret.
Ung mann med robotaktig stemme: Fy faen. Er det vanskelig eller?
Ung mann i marinens permuniform: Ja, det er jævlig vanskelig. Ekke mange folk som kommer inn der ass.
Ung mann med robotaktig stemme: Kult ass. Hva gjør du der a?
Ung mann i marinens permuniform: Går på kurs. Samband.
Ung mann med robotaktig stemme: Ø. Hva er det a?
Ung mann i marinens permuniform: Sånn derre kommunikasjon.
Ung mann med robotaktig stemme: Aa.
( fem sekunders pinlig stillhet )
Ung mann i marinens permuniform: Og du a?
Ung mann med robotaktig stemme: Jeg jobber.
Ung mann i marinens permuniform: Ok.
Ung mann med robotaktig stemme: Ell, jeg jobber ikke a. Jeg leter etter jobb.
Ung mann i marinens permuniform: Fett a. A du tenkt å studere no ell?
Ung mann med robotaktig stemme: Nei. Gidder ikke.
Ung mann i marinens permuniform: Ok.
( ti sekunders pinlig stillhet)
Ung mann i marinens permuniform: Snakkes a.
Ung mann med robotaktig stemme: Snakkes.

Det er slike ting som får meg til å lure på korleis i allverda verden klarer å komme seg framover så fort som den har gjort. Når eg vart fødd, var det berre så vidt vi hadde datamaskiner. Når foreldra mine vart fødde, var det berre så vidt dei hadde radio. Når bestemora mi vart fødd, var det bare så vidt dei hadde elektrisitet, og når oldemora mi vart fødd, var det berre så vidt dei hadde lampeolje.

Når barna mine vert fødde, er det berre så vidt vi har iPod Nano, og kven veit kva det er dei berre så vidt har når deira barn igjen blir født. Eg syntes dette berre høyrest ut som noko latterleg tull, og det får meg egentlig mest til å tru at heile verdenshistoria er berre fjoll og oppdikta fanteri. Eg kan ikkje forstå at vi menneske er smarte nok til å drive ei slik utvikling. Men den unge mannen med ei alt for høg, robotaktig stemme, hadde iPod Nano (som han spilte altfor høg, robotaktig musikk på).

Amazing CRAP

2007-11-25T05:19:00.000-03:00

I motsetning til dei fleste søndagar, vakna eg i dag tidleg. Snøen har begynt å skli ned frå taket og friker meg ut med sine stadige drønn i det den treffer bakken eller andre ting som står i vegen etter sine ti fallmeter.

Så vi skrudde på TV. Det er ikkje noko særleg spennande på TV ein søndags morgon kl åtte, så vi endte opp med å sjå på barneprogram på TV3. Det gjekk greit, heilt til reklamepausen begynte. Eg kan ikkje huske at det var reklame for leiker på TV når eg var liten, eg trudde egentlig at det var ganske sterkt regulert. Men nå bugner det. Det er like før jul, og annonsørane slåss tydelegvis hardt om å komme inn på ønskelistene. Eg vart kvalmare og kvalmare gjennom den ti minutter lange reklamepausen, som gav meg inntrykk av at alle barn burde ha fem forskjellige typer snakkende dukker, biler, transformers og eg veit ikkje kva. Etter å ha blitt presentert for Amazing Amanda vart vi presentert for Amazing Lexie. Amazing Lexie er ein kosedyr-hund, som ved siden av å være vanvittig stygg, kan kjenne igjen sin eier, den liker å bli klappet, kan gå, kan leke ti forskjellige leker og den kan snakke. Den sier ting som "Jeg liker å leke", "Klapp meg" og "Jeg liker å shoppe, ta meg med ut og så kan vi shoppe til vi dør". Eg måtte ta meg sammen for å ikkje kaste opp.

Amazing Lexie

Alt er umuleg

2007-10-11T17:15:00.000-03:00

Då eg var liten, hørte eg stadig snakk om at ingenting var umuleg. Fortsatt er det ein del som ymter frampå med dette latterlege utsagnet, som for meg har mista all meining for lenge sidan. Det er åpenbart at i vår sekulariserte og ikkje-magiske verden er så godt som umuleg. Det er berre våre fantastisk firkanta og oversiviliserte hjerner som er i stand til å tenke så einspora at ein kan få seg til å tru at alt er muleg. For oss verkar einkvar kreativ tanke "umuleg".

Eg beklager min overpedantisme og vil understreke at eg har forstått at sjølv om det meste er umuleg, er det ofte muleg å finne ei løysing som liknar på det ein først tenkte på, altså det umulege. Grunnen til at eg skriv dette er at eg nok ein gong har komme inn i ein periode av min sykliske depresjon. Eg omgåast mange positive mennesker dagleg, som får meg til å tru at det er eit håp, men så faller eg stadig tilbake til den samme konklusjonen. Vi destruerer oss sjølv og kvarandre, dag for dag og time for time, det er ikkje nokon veg tilbake.

Det siste er ein ny liten vri på hydrogenfjolleriet, som eg kom på her ein dag eg satt på forelesning i energi- og miljøfysikk. Foreleseren snakka fritt og freidig fram om kor fint hydrogensamfunnet vil bli, og slengte heldigvis på opplysningen om at hydrogen er berre ein energibærer, og ikkje kjelde, slik som dei fleste journalister og politikere i Norge tydelegvis trur. Vel, så gjekk foreleseren over til å snakke om alle mulege energikjelder, medan eg vart sitjande og tenkje på fusjonsenergi.

Fusjonsenergi, tenkte eg. Og eg tenkte tilbake på mine naturfagtimar på gymnaset, eg tenkte på min gamle og støvete lærer, som stotra fram at dersom vi kunne løyse dette problemet og framstille elektrisk energi ved hjelp av fusjon av hydrogenatom, vil energiproblemet være løyst og vi vil ha ubegrensa tilgang på energi i uendeleg lang tid utan fleire påvirkningar på klima eller miljø. Og fortsatt er det jo veldig mange som snakker om dette. Det er jo interessant, men neppe sant.

Problemet er jo at dersom ti milliarder mennesker får tilgang på så mykje dei vil av nesten gratis energi, er det ikkje grenser for kor mykje rot vi kan klare å lage. Det er jo ikkje grenser for kva ein kan gjere hvis ein har ubegrensa tilgang på energi, men ein kan fortsatt ikkje lage noko som helst av berre energi. Så dette må jo utan tvil på kort tid føre til ein latterleg mangel og garantert skeivfordeling av absolutt alle andre ressurser. Slik det er no, er vi jo så heldige at sjølve energikostnadene begrensar forbruket av naturressursar, og legger ein dempar på stormannsgalskap og grådighet. Hvis vi får gratis energi på tanken, er det ikkje måte på kor mykje usakleg ein kan lage mens ein ligg og veltar seg i latskap og morgendagens søppel.

Mangel og skeivfordeling av ressurser fører jo gjerne til uvenskap og gnisninger. Det er jo både trist og dumt, og ein kan jo berre tenke seg kva som kan skje videre. Og med ubegrensa tilgang på energi er det mykje umuleg ein kan finne på av våpen og tortur.

Å snu alt som er oppned

2007-07-28T20:56:00.000-03:00

- Det var eg som var den norske jenta, svarer ho. Ho hadde nettopp fortald meg om ei sak som var akkurat lik vår, om eit par som hadde gifta seg i utlandet, ei norsk jente og ein brasiliansk fyr. Dei hadde soekt om oppholdstillatelse i Norge for han, familiegjenforeining som det heiter. Dei hadde venta i søtten måneder uten å få endeleg svar frå UDI, og til slutt hadde dei fått nei. Han fekk aldri oppholdstillatelse. Så reiste han til Norge eit par ganger på turistvisum, men det fungerte dårleg. Han var ferdigutdanna ingeniør, men på turistvisum kunne han ikkje jobbe. Dessutan må ein vente eit halvt år mellom kvar gong ein kan få reise inn i Schengen-området. Han vart, kvar gong han kom til Norge, gåande rundt med lite og ingenting å ta seg til. Ho var student, studerte ein master i samfunnsvitskap, men hadde eit par år igjen for å bli ferdig. - Til slutt vart det for vanskeleg, seier ho. Etter nokre år gjorde vi det slutt. Det fungerte rett og slett ikkje, slik situasjonen var.

Eg visste allereie at det var vanskeleg, men ikkje at det var umuleg. Reglane for familieinnvandring i Norge er ikkje så greie for studentar. Sjølv gifte par treng å ha ei årleg inntekt på tilsaman minst 180 000 kr for å få oppholdstillatelse for den utenlandske parten. Søknadstida er vanlegvis på 8-10 månader, men kan vare lengre. Det finnast eit visum som kan gjevast til ektefelle som venter på svar på søknaden, men dette kan kun utstedast i tilfelle der saka er klinkande klar.

Vi kunne altså ikkje få det midlertidige visumet. Dette hadde vi fått vite for ei veke sidan. I månader hadde vi planlagt reisa, kjøpt billettar og sendt ting til Norge, leita etter jobb og gleda oss. Så fekk vi beskjed om at det ikkje gjekk likevel. Vi kansellerte billetten hennar og vart enige om at ho skulle komme til Norge på turistvisum eit par månader seinare, og så håpte vi på å få svar i løpet av dei tre månadene ho kunne oppholde seg i Norge.

- Søtten måneder, seier du?, spør eg. - Jepp, svarer jenta på ambassaden, - Søtten. Har du tenkt å skaffe deg jobb? spør ho. Det har eg jo ikkje. Eg har tenkt å studere ferdig også etterpå begynne å jobbe. Å droppe studiene no for å begynne å jobbe fast i kassen på Rema er verken freistande eller særleg fornuftig. Om eitt år er eg ferdig utdanna sivilingeniør. - Du må nok skaffe deg ein jobb, seier ho. Eg skjelver, eg kaldsvetter og stirar med eit tomt blikk på min kjære som sitt på den andre sida av bordet som eit stort spørsmålstegn. Eg seier takk, vi snakkes.

- Kva sa ho?, spør lady Lei. - Ho sa at ho hadde forsøkt å gjere det samme som oss, svarte eg. - Og? - Vel, dei venta søtten måneder på svar frå UDI, seier eg. - Søtten? Er du gal? Også? Også gjekk det til helvete, tenker eg. Det gjekk faen meg til helvete, og det skjønner eg godt. Det er faen ikkje enkelt å gå å vente så lenge i kvart sitt land. Og til slutt, ingenting. - Ooog? insisterer lady Lei. - Også reiste han til Norge og dei levde lykkeleg i alle sine dagar, lyg eg medan eg stirer i veggen.

Vi hadde stått opp tidleg for å få tid til å gå på reisebyrået og kjøpe flybillettane som Leiry trengte for å få utsteda turistvisumet før eg måtte på universitetet og avgje min siste endelege eksamen. - Skal vi gå? spør Leiry. Eg svarer at eg føler meg ikkje heilt bra, eg er stressa på grunn av eksamenen, lyg eg, eg treng å kvile litt før eg går. Vi gjer det i måra. Det går bra, det er i måra vi treng å levere inn visumsøknaden, ikkje i dag. Ikkje sant?

Dagen etterpå ringer alarmen klokka åtte. Eg orkar ikkje å stå opp, ikkje ho heller. Klokka halv ti velter vi ut av senga for å drikke ein skarp kaffi. Det er iskaldt i leiligheten. Vi må skunde oss for å få tid til å kjøpe billettane og dra til ambassaden før besøkstida deira er over. Vi må dessutan få tak i ei reiseforsikring, dei gjer ikkje visum utan at vi har alle dokumenta klare.

Kaffien gjer meg kvalm, eg klarer ikkje ete meir enn eit par søte kjeks. Vi seier ingenting. Eg tygg sakte. Telefonen ringer. Det er frå ambassaden. Det er konsulen som ringer. Eg seier hei og tenker at kva faen er det han vil no, har han ikkje laga nok problemer for oss? - Jeg har en gledelig nyhet til dere, seier han. - Jaha, seier eg medan eg tenker at eg håper at den gledelege nyhendinga er at ambassaden har brent ned og han er den einaste overlevande, men at han er alvorleg skada og kjem til å døy snart. - Din kone kan reise til Norge, seier han. - Hæ? roper eg inn i røret og mister kaffikoppen i golvet. - Hun har fått innvilget oppholdstillatelse og arbeidstillatelse og kan reise til Norge når hu vil, fortsetter han. - Hæ? Er du sikker? spør eg. Han er sikker. Han ler, og seier at vi kan komme innom ambassaden i løpet av dagen for å få innreisevisumet. Eg dett av stolen og seier tusen takk, tusen takk, tusen takk, tusen takk tusen takk. Vi ses.

- Kven var det? spør lady Lei frå den andre sida av bordet medan eg karrer meg opp på stolen igjen. - Det var konsulen. Han sa at du har fått innvilga oppholdstillatelse. Alt er i orden! ALT!

Lady Lei stirrer på meg i to sekund, andletet hennar forvandler seg, ho reiser seg frå stolen. Eg reiser meg, vi skrik, vi grin, vi ler, vi roper og hopper og veit ikkje om fleire utrykk for glede før vi til slutt ligg på golvet og ho seier - Vi må kjøpe billett! også netter vi opp Air France og kjøper tilbake akkurat den same billetten som vi kansellerte for ei veke sidan før vi spring ut døra og ned trappa og vi sitter på bussen på veg inn til sentrum og eg kjenner at eg er endeleg meg sjølv igjen, eg slapper av, eg smiler, eg er lykkeleg, lykkeleg, lykkeleg.

Korleis dette skjedde er det veit vi ingenting om. Vi leverte søknaden for tre og ein halv månader siden. Minste ventetid er åtte månader, men eg var allerede forberedt på å vente i søtten. Noken trur det er Gud, andre trur at konsulen har gode kontakter, andre igjen trur at det har blitt sendt store sinte muskelmenn på dørene til UDI. Eg trur berre at vi har hatt jævlig mykje meir flaks enn eg nokon gong før har vore i nærheten av å ha.

Om ei veke er vi på norsk jord.

Stille oeyeblikk

2007-07-20T19:54:00.000-03:00

Av og til vaknar eg paa en soendag formiddag, aapner vindauget og let sola skine over min troeytte kropp, kald luft siger inn i leiligheta. Eg kan hoeyre ein fugl som kvitrer og ein og annan bil som farer forbi i gata. Eg kan sjaa lufta og tenkjer tilbake paa veka som har gaatt og tenker at den veka var slett ikkje saa ille, og at eg er glad for det eg har, og saa kjem kvinna i mitt liv og gjer meg eit kyss og ein kopp kaffi.

A veces me despierto un domingo al mediodía, abro la ventana y dejo al sol brillar sobre mi cuerpo dormido, aire frío llena el departamento. Un pajarito está silvando y un par de autos pasan por la calle. Puedo ver el aire y pienso en la semana que pasó y que la pasé bién, estoy contento con lo que tengo y ahí viene la mujer de mi vida, que me da un beso y una tacita de café.

Av og til syklar eg heim fraa universitetet, attmed el Río. Klokka er halv seks og sola held paa aa gaa ned og lyser paa meg med eit raudt og varmt lys. El Río, som vanlegvis er brun og skitten, har kledd seg i blaatt og speglar skyene som gaar i penselstrok over himmelen. Fiskarane staar langs stranda med stengene sine og ser utover medan dei venter paa ein fisk som aldri biter, og som ein uansett ikkje kan spise. Eg tek meg ein pause paa piren medan eg roeyker ein sigarett og ser paa baatane som ein paa den andre sida av el Río saa vidt kan skimte gjennom den tynne, raude skodda, og eg kan hoeyre vatnet skvulpe under meg.

A veces, saliendo de la facultad, voy por la Costanera montado en mi bicicleta. Son las seis y media y anochese, el sol brilla con una luz roja y cálida. El Río, que normalmente tiene un color marrón, se ha vestido de azul y refleja las nubes que van dando pinceladas en el cielo. Los pescadores en la orilla miran sobre el Río mientras esperan un pez que nunca muerde el anzuelo, que aún no se puede comer. Me paro un rato en el muelle, me fumo un cigarillo y miro los barcos que van por el otro lado del Río, se ven vagamente a través de la niebla roja. El agua suena abajo del muelle.

Av og til sit eg ved lagunen ved planetariet, bilane susar forbi bak meg og eit fly dundrar medan dei tek av fraa flyplassen, toget buldrer forbi og floeyter. Eg ét ei mandarin og ser paa ein flokk med ender som krysser lagunen for aa sjaa om eg har noko til dei, og eit forelska par staar og kliner paa plenen foran planetariet.

A veces estoy sentado al lado del lago del planetario. Los autos van por la pista detrás de mi, un avión despega del aeropuerto, un tren pasa roncando y silva. Me como una mandarina y miro un grupo de patos que estan cruzando el lago para ver si tengo algo para ellos y una pareja de enamorados se estan besando sobre el césped frente al planetario.

Happy eksamensperiode

2007-07-11T21:17:00.002-03:00

Rydde

2007-07-06T21:18:00.000-03:00

Lenge sidan sist

2007-07-05T12:08:00.000-03:00

Eg kjenner deg att, etter alle desse åra. Det er godt å sjå andletet ditt igjen, godt å sjå deg smile og høyre stemma di. Men like vel føler eg ei sterk trong til å spytte deg i augene. Eg har lyst til å rive deg opp frå lenestolen, sparke deg i ræva og kaste deg på havet. For, kva i helvete er det som har skjedd med deg? Kroppen din er tung og lat, livsgleda er borte. Blikket ditt, som eg hugser var fylt av kjærleik, skjemt og vilje, er no blitt blasst og viker unna når eg ser deg i augene, viker mot næraste TV-skjerm. Kameraten eg hadde, som eg leika i lag med, som levde hardt og ekte, er ikkje lenger den same. Og du snakkar om bilen din, alt du har kjøpt og kor mykje pengar du har, om jobben, men kvar vert det av tiltakslysta, kvar vert det av varmen som eg alltid følte når eg var i lag med deg?

Men eg seier det igjen, det er godt å sjå deg att.

Norske klimadata

2007-06-29T17:29:00.000-03:00

Eitt av faga eg tar dette semesteret gjer meg anledning til å surfe latterlig mykje på internettsider med klimadata utan å få dårleg samvit. Her for eit par dagar siden brukte eg nærmare ein halv dag på eklima.met.no og senorge.no, og fann følgjande interessante fakta:

Høgaste temperatur registrert i Norge er stusselege 35,6 grader (Nesbyen 20/6-1970), ein rekord som eg håper vi kan slå i løpet av kort tid med hjelp av vår kjære globale oppvarming.
Lavaste temperatur registrert i Norge er imponerande nok -51,6 grader (Karasjok 1/1-1986), noko eg syntes vi kan være temmeleg fornøgde med.
Trondheim har gjennomsnitteleg til saman 9 timar sol i løpet av heile desember.
Men 215 soltimar i mai.
Det regna ikkje i Bergen den dagen eg vart fødd.
I løpet av dette århundret kan vi forvente å sjå snø i Trondheim for aller siste gong.

Metropolis

2007-06-23T16:11:00.000-03:00

Eg har aldri vore særleg svak storbyar, men reiste likevel til Buenos Aires, ein av verdens største byar, for å bu her eit år. No er eg lei. Eg vil ut av storbyen, eg vil treffe folk eg kjenner når eg går i gatene, eg vil høyre småfuglane synge og grille pølser over eit bål. Eg føler meg rett og slett ikkje konfortabel i denne byen lenger, eg går på veggene og føler meg fanga, eg vil sjå horisonten og oppleve stillhet. Eg vil sleppe å sjå tiggarar i gatene, eg vil sleppe å sjå nyheter om vald, opprør og trafikkulykker på TV, eg vil sjå glade mennesker og drikke øl i sola.

Eg har aldri skjønt kvifor folk verkeleg har lyst til å bu i slike byar. Det er klart at det har sin sjarm, det er kjekt med kultur, shopping og liv i gatene og sånn, men det veier ikkje opp. Dessutan har storbymennesket vaner og holdninger som eg ikkje tåler. Her er det individualisisme som gjelder, kvar skal smir si eiga lykke. Storbymennesket stel og lurer og gjer faen heile tida, og veit ikkje kva kjærleik til alle menneske under sola er for noko. Hvis ei gamal dame bruker for lang tid på å krysse gata er det hennar feil, ein er fri til å tute og true med å køyre på henne. Søppel kaster ein i gata, for det kjem folk om natta som kan plukke det opp. Hvis du ser nokon som vert rana eller mishandla, er det best å komme seg unna, så ein ikkje blir rana og mishandla sjølv. Hvis nokon spør om noko medan ein går i gata, er det best å fortsetje rett fram utan å seie noko, nok ein gong for å unngå å bli rana eller mishandla. Dessutan klagar storbymennesket på det meste, men ser ingen løysingar. Det er ikkje nødvendig å løyse problema, sidan det ikkje er hans/hennar ansvar.

Det er folk over alt. For mange. Eg treng plass, eg treng plass til å skrike, grine og og sparke fotball utan at folk ser rart på meg eller melder meg til politiet.

Ting som bestemora mi brukte å seie

2007-06-21T19:10:00.000-03:00

Tenk godt over disse, for dei har mykje visdom i seg;

Litt tull i brøken gjer godt for ei ung frøken.
Menn er som blomster, dei er pene å sjå på, men visner fort når du plukker dei.
For å bake gode boller, må ein forvarme ovnen skikkeleg.
Det er ofte for seint å snu.
Det er betre med ei mus i handa enn ti.
Smør etter føret.
Av og til må ein berre ta seg sammen og ta til takke med det ein har.
Hvis du skal gå rundt med smekken open kan du likegodt ta av deg heile buksa.
Den som hadde vore eit sykkelsete...
Det er ofte betre å late som du har blitt blind enn å seie sannheita.

Bestemora mi skreiv i tillegg boka "10.000 ting å gjere før du vert gift", men denne blei dessverre aldri utgitt og manuskriptet har kome bort.

Fjelltur

2007-05-28T22:51:00.000-03:00

Eg: Sjå på dette bildet, det er slik det er i Norge, skikkelig kaldt (hehehe).
Lady Lei: Sjå på det, ja.
Eg: Er det ikkje tøft? Det er to av vennene mine.
Lady Lei: Hmm.... Hmm... Du? Eg forstaar egentlig ikkje heilt det bildet der, eg.
Eg: Nei? Kva er det du ikkje forstaar?
Lady Lei: Kva er det bilde av? Det klumpete og graa, er det bakken?
Eg: Ja. Det er oppå eit høgt fjell i Norge, så høgt at det ikkje fins planter, berre stein og snø.
Lady Lei: Har du sett. Og det tårnet der, kva er det for noko?
Eg: Det er eit tårn av stein. Nordmenn har ein tendens til å bygge tårn av stein på toppen av fjell.
Lady Lei: Jøss. Kan kven som helst bygge tårn av stein? Kan eg bygge eit tårn av stein hvis eg vil?
Eg: Ja.
Lady Lei: Kult. Og det som ligg ved siden av tårnet, kva er det? Det raude og blå der?
Eg: Det er vennene mine.
Lady Lei: Jaha, og kva gjer dei der?
Eg: Dei tek seg ein pause. Dei har gått langt og er slitne.
Lady Lei: Kor lenge har dei gått?
Eg: Kanskje omtrent i to timar.
Lady Lei: Det var jammen lenge. Og kva skal de gjere no?
Eg: Vi skal gå tilbake til det litle huset.
Lady Lei: Jaha...Så dåke gjekk i to timar for å komme dit, også skal dåke gå tilbake? Kva er egentlig hensikten?
Eg: Komme seg ut i frisk luft, kjenne på naturen! Det er deilig!
Lady Lei: Men blir dåke ikkje kalde og slitne?
Eg: Jo, men det er deilig aa vaere sliten og kald, for saa aa komme inn i det varme litle huset og slappe av!
Lady Lei: Kunne daake ikkje berre ha holdt daake i det litle varme huset og slappa av heile tida?
Eg: Jo, men ein må jo komme seg ut!
Lady Lei: Jaha. Og kva er det i bakgrunnen der, det gråkvite greiene?
Eg: Snø, vind, sludd, regn.

Vi nordmenn er jammen sprø.

Irritasjon

2007-05-13T17:23:00.000-03:00

Eg er sjuk med feber paa fjerde dagen, men betre i dag enn i gaar. I gaar kom feberen opp i 39,5 og eg dro paa sjukehuset for aa hoeyre om eg burde vaere bekymra. Dei tok proevar og lot meg vente paa gongen i to og ein halv time, skjelvande og med ei fantastisk hodepine. Proevane var normale, eg kunne gaa heim og fortsetje paa antibiotika. Intet nytt, med andre ord. Berre 2,5 timar lidelse og 600kr fattigare.

Eg er toerst. Kaana reiste for aa besoeke familien omlag samtidig som eg vart sjuk, og eg er aaleine i huset. Har ikkje meir aa drikke, og maktar ikkje tanken paa det stinkande klorvatnet fraa springen. Eg gaar ut i kiosken og kjoeper meg ein liter jus. Naar eg betaler seier kioskmannen noko som eg ikkje forstaar, men eg trur han meiner at han ville ha gitt ein lavare pris hvis det var lady Lei som kom for aa kjoepe. Eg smiler og tenker at han er ein gammal gris og gidd ikkje spoerre om det faktisk var det han meinte.

Doera opnar seg ikkje naar eg vil inn i leiligheita. Det skjer stadig vekk. Eg set fra meg jusen min paa golvet og gjer ho eit kraftig spark og bannar foer eg opnar ho slik som eg veit at ho vil ha det. Eg er svolten. I frysaren finn eg hamburgarar. Dei er ikkje noko gode, men dei gjer susen. Eg opner posen som inneheld to hamburgarar. Dei fell begge to ned i ein skitten tallerken fylt med vatn. Eg gjer faen og steikar hamburgarane medan eg vaskar opp det eg treng for aa ete. Oppvasken fraa ei veke tilbake i tid prydar kjoekenet. Eg har sett paa for mykje gass paa steikepanna og heile skiten tek fyr. Eg bannar paa nytt foer eg tek panna av elden og slokker hamburgarane. Vasken dryp. Drypp drypp drypp. Den dryp faen meg alltid. Eg gaar inn paa soverommet og slaar i veggen medan eg ventar paa at hamburgarane skal steike ferdig. Eg serverer meg eit glas jus og soeler utover bordet fordi opninga paa boksen er latterleg. Hamburgarane er ferdige. Eg legg dei paa kvar si broedskive og leitar etter ein tomat som eg kan ha oppaa. Alle tomatane eg finn er rotne, saa eg ser meg fornoegd med ketsjup og sennep. Sennepen er nesten tom, og eg faar ikkje noko utav han. Eg rister og rister og banner foer eg slenger den i veggen. Flaska knuser, sjoelv om ho er av plastikk, og eg faar beviset paa at den var ikkje saa jaevlig tom, den flaska, likevel. Medan eg toerkar av veggen finn eg ut at no faar det faen meg vaere nok. Eg spiser hamburgerane min og proever aa tenkje paa noko positivt.

Beklager, men

2007-05-11T17:59:00.000-03:00

Uten at du er klar over det
finnast det ein person
som graater kvar kveld
paa grunn av deg.

Eit lystig liv

2007-04-24T20:20:00.000-03:00

Universidad de Buenos Aires er eit stort universitet. Eg trur eg har høyrt at det er over 300 000 studentar totalt. Det er avdelingar rundtom i heile byen. Eg studerer i Ciudad Universitaria, litt nord for sentrum, som er ein ganske trivelig plass med masse gras og utsikt over elva.

I Ciudad Universistaria er det tre store bygningar. Dei er sannsynlivis blant verdens ti styggaste. Dei kallast Paviljongar, misvisande nok (*). Dei er gigantiske, høgaste grad firkanta, og har ingenting med hverken avslapping og behag å gjere.

Paviljong 3 er veldig trivelig og interessant. Dette er Fakultet for Arkitektur, Design og Urbanisme. Paviljongen er alltid full av folk, masse unge mennesker som stresser rundt, prater og gestikulerer, veggane er fulle av politiske budskap og det er masse forskjellige spisesteder og kafear. Folk går rundt med filmkamera, tegneblyantar og pappmodellar og har kule klær.

Paviljong 2

Paviljong 2 er hovedbygningen til Fakultetet for Naturvitenskap. Her er det ei heilt anna stemning. Hvis du kjem frå Paviljong 3 vil dette for deg verke som eit spøkelseshus. Bygningen er identisk med paviljong 3, men nesten tom. Det er nokon folk der, du ser dei gå langs gangane, men det verkar tomt. Heile bygningen verkar hul, det er noko som manglar. Det er ein evig støy i bygget, men det er tilsynelatande støyen av ingenting.

Paviljong 1 høyrer også til Fakultetet for Naturvitenskap. Her finn du studentane som studerer Fysikk, Matematikk og Informasjonsteknologi. Paviljongen er praktisk talt død. Det er sannsyligvis, hvis ein ser vekk ifrå områder som sliter med folkemord, verdens tristaste plass. Folk flest liker ikkje å snakke, og holder seg stort sett i forelesningssalane eller heime.

Eg for min del hadde håpt eg skulle klare å få eit par venner på fakultetet mitt, men det viser seg å være vanskelig. Eg prøver stadig å møte blikket til klassekameratane mine, men dei stirer beint ned i pulten. Eg slenger ein kommentar om kor kjedelig eg syntes forelesningen er eller at eg ikkje skjønner nokonting, og dei nikker og svarer javel. Etterpå seier dei ingenting. Av og til seier dei litt meir, men dei sørger for å seie det så fort, lavt eller utydelig at dei er sikker på at eg ikkje forstår noko. Eg trur dei snakker mykje baklengs.

Og eg tenker at jammen, det er nok ganske internasjonalt dette med at fysikk og matte-folk er noken bøttehoder. Og eg er skuffa. Eg går dag ut og dag inn, åleine, på fakultetet og blir gradvis meir innadvendt sjølv. Det deprimerer meg, og eg lurer på om det alltid skal fortsetje slik.

(*) Ifølge Wikipedia på norsk er "en paviljong en liten rund eller mangekantet bygning i park eller hage"

Ifølge Wikipedia på engelsk: "Pavilion may refer to a free-standing structure sited a short distance from a main residence, whose architecture makes it an object of pleasure. Large or small, there is usually a connection with relaxation and pleasure in its intended use".

Paastand

2007-04-17T20:26:00.000-03:00

"Laanekassen er per dags dato den mest udugelige og gammeldagse, fortsatt eksisterende, institusjonen den norske stat har klart aa framdrive. "

Med jevne mellomrom klarer den aa vekke hat og hevnlyst i ei ellers fredelig sjel. Beklager folkens, men eg faar ikkje fred foer eg publiserer dette. Her er siste klage:

Hei Laanekassen!
Jeg har en klage.

Jeg studerer for oeyeblikket i utlandet. Jeg har faatt tildelt stoette fra Laanekassen for vaarsemesteret 2007. Stoetten min er naa annullert. Paa grunn av at jeg var paa reise fram til etter fristen for aa sende inn signert gjeldsbrev, hadde jeg ikke mulighet til aa skrive under gjeldsbrevet i tide, og stoetten min ble annullert.

Ikke stopp aa lese her. Jeg VISSTE at jeg ikke ville faa anledning til aa sende inn gjeldsbrevet i tide, og RINGTE derfor til Laanekassen i midten av februar for aa bestille et nytt gjeldsbrev med en lengre frist. Jeg fikk, saa vidt jeg husker, snakke med en mann paa "internasjonal avdeling", som sa at det var greit, han skulle anullere brevet og sende meg eg nytt. DETTE BLE IKKE GJORT, og stoetten min ble annullert i slutten av mars.

JA, jeg vet hvordan prossessen er for aa faa tilbake den tildelte stoetten. Problemet er at jeg bor i Argentina, og at denne prossessen impliserer at fire brev sendes diagonalt over Atlanterhavet. Med tanke paa at ett av to brev som sendes mellom Argentina og Norge blir tapt i postgangen, er sjansen for at dette skal gaa bra redusert til 6,25%. Jeg har bruk for disse pengene, og haaper dere er i stand til aa finne en loesning som gir meg bedre odds.

Takk.

Og for eit halvt aar siden skreiv eg dette:

Eg er veldig glad for Laanekassen tilbyr stipend for at eg skal ha penger til å lære meg eit nytt språk. Eg vil no gjerne bruke dette nye språket til å uttrykke mi meining om servicen de tilbyr.

Traté cinco veces mandarles el certificado de mi curso de castellano, sin ningún exito. Me enojaba mas cada vez. Me alegre mucho que hayan implementado ése tontísimo sistema electronico. Al fin me parecía que había logrado mandartelo y comenzé esperar. Despues de un mes (¿que estaban haciendo, boludos?), llegó a mi dirección en Noruega un documento que necesitaba mi firma y que lo mandara a ustedes. ¿Ustedes no se habían enterado de que no vivía en Noruega? ¡Pelotudos! ¿Por qué creen que hice el curso de castellano? Mis papás me trataron mandar ese documento a mi dirección en Argentina, pero se perdió al diablo en algun maldito rincón. ¡Que suerte que ya me hubieron mandado una cópia electronica! Que yo imprimí, firmé y mandé a ustedes. ¿Pero que me dijeron, putos? ¿Que no valía una cópia? Muéstrenme esa maldita ley, por favor. Igual, me mandaron un nuevo documento, a Noruega, que despues se perdió en el oceano yendo a Argentina, que se yo. Dejense de joder. Mandenme el documento para firmar o el mango ya, o si no voy a poder regresar a Noruega, ni terminar mis estudios y me voy a vivir acá como un villero. Vayanse al diablo, chorros desgraciados.

Og eg kunne ha skreve minst tre fleire brev av same typen i loepet av dei siste aatte maanadene.

Kveitebrødsdager

2007-04-03T17:54:00.000-03:00

For eit par månader siden begynte vi å tenke på korleis vi skulle klare å få min kjære Lady Lei inn i Norge. Eit peruansk pass er ikkje det beste kortet ein kan ha på handa. Mange metoder vart undersøkt, og fleire forslag kom inn. Eitt av dei tidlegaste vurderte forslaga var ekteskap.

Eg har aldri vore nokon stor tilhenger av ekteskapet. Ekteskap, kone, mann og familie er ord som faller meg fremmede, og som ikkje nødvendigvis gir meg gode assosiasjoner. Eg tenker krangel, skilsmisse, ansvar og økonomi, i beste fall ord som kjedelig, jobb, mas og rutine. Disse assosiasjonene skriv seg frå utallige historier frå familie, venner og venners familie i Norge. Men eg har tenkt, eg har tenkt mykje.

Og eg har komt fram til at ekteskapet ikkje er synonymt med krise og undergang, men at det kanskje rett og slett kan være ein fin ting. Eg beslutta å rive meg laus frå kulturarven min frå Norge, rive meg laus frå fem år som samboer-regelen, og stole på hjartet mitt, stole på følelsane mine, og ikkje være redd for kva venner og familie seier, og kva dei kjem til å seie. Eg bestemte meg for å leve raskt, å leve annleis. Eg bestemte meg for å gifte meg.

Dei siste vekene har vore slitsomme, eg har fundert mykje over kva det vil seie å være gift, og om det vil seie noko i det heile tatt. Eg har snakka med foreldra mine, som hadde meget vanskeleg for å akseptere ønsket mitt om å gifte meg, i og med at dei aldri har truffe og berre så vidt snakka med Lady Lei. Ei stund var heile bryllupsplanene avlyst, heilt til eg ein kveld innsåg at det ikkje var noko å være redd for. Eg innsåg at det berre var to personar som hadde rett til å bedømme om dette var galskap eller ikkje, meg og Lady Lei. Vi syntes begge det var galskap, men galskap av den gode typen. Eg glømte alt eg hadde planlagt den kvelden, og sprang heim til leiligheten min, der eg falt på kne framfor Lady Lei og bad henne med tårer i augene om å gifte seg med meg. Dette skjedde på forrige søndag. Vi falt begge i gråt og ho sa ja.

På torsdag gifta vi oss. Ein liten seremoni, med oss to, ein dommer og våre to forlovere, på Registro Civil her i Buenos Aires.

Dei siste dagane har eg fortsatt vore stressa. Eg har fortsatt å lure på kva det betyr at vi er gift, men eg har funne ut at det ikkje betyr nokonting av det eg var redd for. Eg er fortsatt ung, eg er fortsatt fri, eg er fortsatt student og forholdet vårt er fortsatt det same. Eg er fortsatt uansvarlig og halvgal, eg skal fortsette å skrive dårlige dikt og klatre fjell, eg skal fortsette å drikke meg full, eg skal fortsette å drømme om ein betre verden, eg skal fortsette å leve. Det betyr berre at eg gleder meg av heile mitt hjarte til å dele framtida mi med denne fantastiske jenta.

Mi Buenos Aires querido,

2007-03-18T20:34:00.000-03:00

cuando te vuelva a ver
no habrá más pena ni olvido.

Å komme tilbake til Argentina, og spesielt Buenos Aires, etter ei lang reise i Peru og Bolivia, er for meg no å komme heim. Argentinere er forhatte i heile Sør-Amerika for sin overlegne holdning til andre latinoar og si overdrevne tru på sitt eget land og sin kultur, men eg, eg liker dei. Dei har eit temperament, eit humør og ein humor som eg kan kjenne meg igjen i. Dei eit utseende som ikkje er alt for forskjellig frå mitt eige, som gjer at eg kan gli inn i mengda, være ein av dei, sleppe å stikke meg ut med eit kvitt hode over alle, sleppe å være ein gringo.

Buenos Aires er som før, med sine tusenvis av barer, kafear, restaurantar, biffar, teatre, museum, kunstutstillinger, nattklubbar og festar som øydeleggjer døgnrytmen i dagevis. Folk skynder seg langs gatene som før og trafikken dundrer langs breie avenidas. Sommeren fortsetter med steikande sol og varme dagar, avbrutt av enkelte tunge regnskyll og tordenbyger. Vennene mine er her fortsatt, vi samlast kvar kveld for å drikke mate i ein park, spise middag, drikke vin. Ah kordan eg har savna den argentinske vinen. Og den argentinske kiosken, som finnast på kvart gatehjørne, der du til ei kvar tid kan kjøpe mat, sigarettar, øl og vin (og til tider marihuana). Buenos Aires oser av liv, som før. Koker av mennesker, forretingsmenn i dress stresser rundt, kunstner"bohemer" med rike foreldre slentrer i gatene og forelskede par kysser på kvar ein benk, i kvar ein park.

Mi Buenos Aires querido,
cuando yo te vuelva a ver
no habrá más pena ni olvido.

El farolito de la calle en que nací
fue el centinela de mis promesas de amor,
bajo su inquieta lucecita yo la vi
a mi pebeta luminosa como un sol.
Hoy que la suerte quiere que te vuelva a ver,
ciudad porteña de mi único querer,
y oigo la queja de un bandoneón
dentro del pecho pide rienda el corazón.

Mi Buenos Aires, tierra florida,
donde mi vida terminaré,
bajo tu amparo no hay desengaños,
vuelan los años, se olvida el dolor.
En caravana, los recuerdos pasan,
como una estela dulce de emoción.
Quiero que sepas que al evocarte
se van las penas del corazón.

La ventanita de mis calles de arrabal
donde sonríe una muchacha en flor;
quiero de nuevo hoy volver a contemplar
aquellos ojos que acarician al mirar.
En la cortada más maleva una canción
dice su ruego de coraje y pasión;
una promesa y un suspirar
borró una lágrima de pena aquel cantar.

Carlos Gardel / Alfredo Le Pera

Tilbake i byen

2007-03-03T09:48:00.000-03:00

Reiser aaleine

2007-02-22T19:32:00.000-03:00

Eg kom meg aldri til regnskogen. Bolivia sine fjell har ein tendens til aa dette ned paa vegane under regntida, noko som gjer det meget vanskeleg aa komme seg fram.

Stoekk i Cochabamba vandra eg rundt i ein halv dag og fann eg ut at det egentlig ikkje var saa rasande festelig der, og bestemte meg for aa reise til Sucre samme kvelden. Eg gjekk til busstasjonen og kjoepte ein av dei tre siste bussbillettane som var att den dagen.

Derretter gjekk eg ein alternativ veg tilbake til hostellet og befann meg plutseleg midt i eitt av latinamerikas verste karneval, der alle var drita og dansa i gatene, tente kinaputter og laga baal. Ungane kasta vannballonger og sproyta skum paa meg, og foreldra deira snakka pisspreik og gav meg oel som plaster paa saaret. Det var forsaavidt rasande festelig, men berre ei lita stund, foer eg vart sulten og gjekk og fekk meg ein velsmakande milanesa og drakk endaa ein liter oel.

Etter dette foelte eg meg temmelig berusa og var ganske lei av aa faa vannballonger paelma etter meg og skum i trynet, saa eg gjekk og la meg paa det stusselige hotellrommet mitt medan eg venta paa at det skulle bli paa tide aa gaa til bussen.

Bussen viste seg aa vaere eit gammalt rael som tilsynelatande ikkje hadde sjans til aa overleve den ti timar lange turen til Sucre. Kvinna med min side derimot var ei saerdeles oppegaaande chilenita, ei av dei vakraste chilenerinnene eg har truffe. Vi snakka lenge om Valparaiso, utdanningssystemet i Chile, vegetarmat og kor idiotiske landegrenser egentlig er. Saa braut girkassen til bussen sammen. Vi koeyrde i omlag ein time i foerstegir og venta saa ein time paa at dei proevde aa fikse den. Dette skjedde tre gonger i loepet av natta, men kvar gong loeyste det seg etter at sjaafoeren hadde klatra litt rundt i motoren, banna hoeglytt og skjelt ut den stakkars kopiloten sin.

Eg og chilenerinna forsatte aa prate utover natta, no om mekanikarar og den generelle standarden til bussane i Bolivia. Det verka som ho tente paa temaet, for ansiktet hennar kom stadig naerare og ho stirra ustoppeleg paa meg. Eg paa mi side proevde aa holde blikket stivt framover og fortelje skikkelig teite vitsar for aa unngaa troebbel.

Morgonen etter vakna vi i eit vakkert landskap med bussen fresande i ti kilometer i timen i foerstegir. Chilenerinna fortalde meg at ho egentlig reiste med ex-kjaeresten sin. Eg spurde om ikkje det var litt rart, og ho sa ja. Omsider kom vi fram, 4 timar etter planen og der satt jammen ex-kjaeresten hennar og venta paa henne. Eg sa hei og spurde om han hadde venta lenge, han svarte ja og saag paa meg med ildsprutande sjalusi i blikket. Han var ikkje noko pent syn. Eg fann det best aa forlate dette ex-paret med dei latterlege problema sine for seg sjoelv og unnskylda meg, stakk til gringo-hostellet mitt og tok ein etterlengta dusj.

Sucre er meget forskjellig fraa dei fleste andre byar i Bolivia. Ryddig, rein og vakker og tilsynelatande med ein levestandard langt over det som er normalt i Bolivia. Det turistar vanlegvis gjer i Sucre er aa sjaa paa alle dei fine husa, gaa paa museum og reise aa besoeke ein fjellvegg med fossiler av dinosaurspor.

Eg for min del gjekk paa den mest gringo kafeen i byen og spiste ein god frokost medan eg leste i Travesuras de la Niña Mala av Mario Vargas Llosa. Eg fortapte meg heilt i boka og vart sitjande i to timar og tre koppar kaffi.

Eg gjekk ut av kafeen og saag eit lite fjell med ein kristus paa. Eg tenkte at eg hadde god tid til aa gaa opp dit foer bussen til dinosaurspora gjekk, og la i veg. Paa toppen sto kristus med armane rett ut paa ei stor soeyle. Eg holdt paa aa ta eit skikkelig teit bilde av meg sjoelv med kristus i bakgrunnen, daa eg hoeyrde stemmer fraa soeyla. Eg vart litt skremt og satte meg ned for aa observere soeyla og finne ut kva det var sa.

Eg hadde no litt for lite tid til aa rekke dinosaursporbussen, og burde egentlig springe ned igjen. Eg gav faen i dinosaurveggen, spiste mine smultringforma maiskjeks og tente meg ein tjall. Naar tjallen var slutt kom tre indianarar ut av ei doer i soeyla og tusla uskuldig ned fraa det litle fjellet. Rett som det var oppdaga eg at rundt om kring meg paa bakken laag det stroedd eit hundretals geitehorn. Lykkeleg plukka eg ut det finaste, som egentlig ikkje var saa fint, og rusla ned paa feil side av fjellet.

Etter ei lita stund fann eg ut at eg ikkje hadde bruk for eit gamalt rottent geitehorn og kasta det fraa meg.

Paa den feile sida av fjellet var det ikkje saa mykje. Ein del bondegaardar med tilhoeyrande boender, okser, bikkjer, griser, sauer og ungar, som alle stirra paa meg med ei blanding av skrekk og nyssgjerrighet. Dei var alle litt i tvil om korleis dei skulle behandle denne Raoul Duke-aktige figuren. Dei valgte aa la meg passere i stillhet og soerge for at dette ikkje vart skreve i gloeymeboka.

Etter aa ha gaatt ein lang halvsirkel rundt fjellet var eg tilbake i byen som paaberoper seg aa vaere Bolivias hovedstad og dermed fraroever tittelen til La Paz som vaerdens hoegastliggjande hovedstad. No lurer eg paa om eg skal stikke aa sjekke om eg finn chilenerinna og hoeyre korleis det gaar med det artige litle ex-forholdet hennar.

Helvetes karneval

2007-02-20T19:04:00.000-03:00

Er eg veldig norsk og kjip hvis eg seier at naa faar det jammenmeg vaere nok karneval? Opplevde foerst det peruanske karnevalet, som forsaavidt var kult, men naa er eg midt i det bolivianske, og begynner aa bli litt lei. Kom i dag til Cochabamba, og her er det masse karneval. Det vil seie, paa kvart gatehjoerne staar det 10-15 ungdomar med vatnballongar og vanngevaer, dei koeyrer forbi i bilar og lastebilar med planet fullt av ungar og vatn, dei staar paa hustaka og i vindauge med ballongar og boetter, og fyrer av kinaputter heile tida. Alle proever sjoelvsagt aa vaete meg ut, men her i denne byen har dei faktisk ikkje faatt inn ein einaste heiltreffer. Det faar meg til aa tru at eg kan overleve ein krig.

Eg hadde tenkt aa reise videre til Villa Tunari i dag, ein plass som saag veldig fin ut paa Google Earth i gaar. Men saa snakka eg nettopp med ein mann i gata som meinte at eg sikkert kom til aa doe hvis eg reiste dit. Problemet er regn, daarlige veier og jordras. Saa snakka eg med dei som driver transport dit, som sa at det gjekk an aa dra dit, ein maatte foerst reise med ein bil, saa gaa ein halv kilometer over eit jordras for saa aa fortsetje med ein annan bil paa den andre sida. I og med at det snart blir moerkt fann eg ut at det kanskje er stoerre sjanse for aa overleve denne ekspedisjonen i maara tidleg, i dagslys.

No skal eg gaa paa Viking Pub og spise middag.

Sommerferie i Latinamerika

2007-02-19T17:06:00.000-03:00

Du trur kanskje at du har det kaldt og vaatt der heime i Norge? Du syns kanskje litt synd paa deg sjoelv og tenker at du skulle hatt det som meg, der eg ligg paa stranda med beina paa surfebrettet, brun og fin, med ein kald pils i eine handa og ei latinojente i den andre?

Vel, til alles opplysning kan eg melde om at inntrykket ditt er feil, og at eg for fjorten timar siden (kl 0200 lokal tid) vart stoppa av hardt snoevaer, snoeskredfare og redsel for aa dette ned i ein bresprekk daa eg proevde aa bestige denne toppen:

Huayna Potosí 6088 moh
Vi stoppa paa 5400 moh og gjekk ned igjen til Campo Alto for aa drikke te og spise snickers.

No er eg tilbake i La Paz og proever innbitt aa unngaa ilske vannballongkastende karnevalfeirende barn. I maara reiser eg til jungelen, Cochabamba.

Bolivia

2007-02-16T11:41:00.000-03:00

Etter aa ha staatt aa kjefta paa postdama i Puno ei god stund og faatt ho til aa leite igjennom alle breva paa heile postkontoret fekk eg endeleg passet mitt tilbake. Ein snill politimann i Cusco hadde sendt det til meg i Puno mot ein liten sum slik at eg slapp aa reise tilbake. Det han ikkje hadde faatt med seg var at eg heiter Robert Per Henriksen og ikkje Tregue Iueiteras, og at forsendelsesnummeret var 786524 og ikkje 686524.

Lykkeleg med mit eige pass i lomma kunne eg setje kursen for Bolivia sammen med Lady Lei og ASV. Vi er no alle i La Paz bortsett fra Lady Lei som reiste tilbake til Lima for tre timer sidan. Eg veit ikkje heilt kva eg skal gjere framover, men eg tek kanskje med meg ASV opp paa Huaina Potosí i maara, som er 6088 meter over havet.

Re boludo

2007-02-07T19:57:00.000-03:00

Cusco er kanskje den beste byen i Peru for aa gaa ut. Eg og Joeran sjekka utelivet i gaar, medan ASV holdt seg paa hotellet og stella med infeksjonane sine. Det var veldig artig kveld. Kvart femte minutt skreik dei utover hoegtalarane at det var happyhour og at den berre varte i fem minutt til. Vi foelte sjoelvsagt kvar gong at vi maatte gjere nytte av dette tilbodet. Etter litt for mange Cuba Libre gjekk Joeran heim og spydde ved siden av senga til ASV, mens eg slo meg i lag med ein tilfeldig gjeng med fulle chilenarar. Vi dansa oppfoerte oss ganske daarleg, foer eg plutseleg gjekk heim og sov fram til midt paa dagen i dag. Naar eg vakna oppdaga eg at bukselomma mi der passet mitt burde ha vore inneholdt ikkje noko meir enn ein lighter.

No er eg ganske fyllasjuk og lurer paa kvifor i all verden eg tok med meg passet paa fylla, om eg mista det eller nokon stjal det, om eg klarer aa snike meg inn i Bolivia utan pass, og om eg snart blir istand til aa spise igjen.

Cusco, inkaruiner og Macchu Picchu

2007-02-05T21:03:00.000-03:00

I gaar var eg i Macchu Picchu. Vi sykla ein dag og gjekk to for aa komme oss dit. Ikkje paa den beroemte inka-stien, men ein annan sti, delvis inkasti den og, og minst like fin. Det kan anbefalast som eit billegare alternativ for aa komme seg til Macchu Picchu. Takket vaere driftige forretningsmenn fraa USA er det alt for dyrt aa komme seg fram dit. Dei kjoepte opp den nasjonale toglinja i paa nittitallet, skrudde opp prisen og holder paa monopolet ved aa bestikke lokalpolitikere.

Vi gjekk i lag med ein peruansk guide, to norske jenter, to australske gutar og to franske. Dei to norske jentene vart pulte av dei to australske gutane den foerste dagen utan at dei egentlig ville, og medan franskmenna saag paa. Den eine franske mannen hadde eit videokamera som han filma alt med. Han fekk ikkje filma pulinga, men han filma at toget koyrde over ei ku. Den andre franskmannen drepte ei hoene i ei sykkelulykke. ASV reiv ned ein stein fraa ein inkaruin og holdt paa aa gjere det slutt paa eit forelska par som satt rett under. Eg for min del er ein av dei faa som kan seie at eg har baesja i Macchu Picchu, daa plutseleg trykket vart for stort og eg maatte springe ned ei trapp og gjoemme meg bak ein stein. Den nest siste dagen gjekk me langs togskinnene som er eigde av dei driftige amerikanske forretningsmenna og sang alle norske sangar heilt til eg fann 400kr paa togskinnene og begynte aa tenke paa kva eg skulle gjere med dei. Eg fann til slutt ut at det luraste var aa sjenke alle sammen og det som var igjen gav eg til guiden. Klokka fire om morgonen i gaar sto me opp og gjekk 400 meter opp ei trapp for aa sjaa soloppgongen fraa Macchu Picchu. Det var ein veldig fin ruin. Min favorittruin ved sidan av gamlefjoesen til bestemora mi.

Men Macchu Picchu er ikkje saa unikt som alle trur. I dag var eg, ASV og Jeroen paa ein annan plass, Pisac, som er berre ein time med buss fraa Cusco. Det er nesten gratis og nesten like fint som Macchu Picchu. I morgon skal me reise ein annan plass og sjaa endaa noko anna, som sikkert er minst like fint.

No reiser eg heim

2007-01-30T15:43:00.000-03:00

Etter aa ha vore i Lima i tre veker fekk eg nok av familiemaaltid og eg brenn av reiselyst. I dag tidleg dro eg fraa eg min kjaere i Lima og er no i Cuzco saman med ASV. Vi konsentrerer oss i dag, foerste dagen om aa puste. Cuzco er paa 3300 meter og har litt for lite luft. Drikker coca-te og slapper av og satser paa aa unngaa ballonghode. Om ein dag eller to burde vi vaere klare for aa legge ut paa tur, sjaa paa steinane som inkaene la her i stroket for sekshundre aar sidan og forhaapentligvis klare aa komme oss til det forjettede Macchu Picchu. Eg er ved godt mot og bli og glad. I morgon kommer min nederlandske venn Joeran.

Dette er byrjinga paa reisa heim til Buenos Aires, kor eg kjem den 27. februar.

Ein kval valdtek

2007-01-27T20:01:00.000-03:00

Medan ho soev kjem han lydlaust naermare
ho droemmer om krill, ti millioner krill
og hennar to maanader gamle son paa berre eitt tonn flyt i vatnet eit par meter fraa henne
han kjem, ho soev, han legg seg naermt inntil, kjenner at vatnet er varmare der
og han blir tent, han koyrer seg sjoelv inn i henne, ho skrik i ultralyd og sonen vaaknar
han skrik endaa hoegare, men kan ikkje gjere noko, for han har ikkje korkje armar, bein eller tenner
ho vrir seg og plaskar voldsomt, men han foelger bevegelsane hennar og ho slepp ikkje unna
ho puster ut, inn, faar vatn i lungene og hoster, tusen smaa bobler i vatnet
sonen ser paa, sjokkert, og hoeyrer for foerste gong dei djupfrekvente lydane som den virile hannen utstoeter med stigande frekvens

og ti aar seinare gjer han det same

---

Sjaa bilete fraa dette aaret paa http://folk.ntnu.no/trygvetv/2007/

Et enkelt og instruktivt eksempel

2007-01-22T22:56:00.000-03:00

Alan García

I perioden 1980-1997 var Peru hardt rammet av nasjonal terrorisme. Kommunistar ville gjere revolusjon og endte opp med aa drepe tusenvis av uskyldige mennesker. Myndighetene, dvs. den peruanske Haeren, ville paa si side stoppe terroristane, men endte opp med aa drepe ytterligere tusenvis av uskyldige mennesker. Peru var meir eller mindre i ein tilstand av borgerkrig, der begge partar begjekk grove menneskerettighetsbrudd.

I perioden 85-90, den mest intense med tanke paa terrorismen, var Alan García president i Peru. Regjeringa gjorde i denne perioden alvorlege brotsverk, med hensyn paa baade korrupsjon og menneskerettigheter, og García er naa anklaget ifoelge San Jose-avtalen i den interamerikanske domstolen for menneskerettigheter.

Mirakuloest nok vart Alan García i 2006 gjenvalgt, og fortsetter naa som president i Peru, soetten aar etter sin foerste president-periode. Hans fanesak for oeyblikket er aa gjeninnfoere doedsstraff i Peru, angiveleg for aa straffe terroristar og pedofile. Problemet med terroristane er at majoriteten av dei allereie sit i fengsel og soner sin dom. Det ville stride mot de aller mest grunnleggende prinspper aa starte paa nytt prosessene og tildele nye dommer med tilbakevirkende kraft. Og med hensyn paa pedofile er de fleste utdannede mennesker einige om at det finnast meir humane maatar aa stoppe pedofile enn ved elektrokutasjon.

Ved en naermere analyse viser det seg aapenbart at Alan García har andre motiv for aa gjeninnfoere doedsstraffa. Det er nemlig slik at dersom Peru velger aa tillate doedsstraff, vil landet ikkje lenger tilfredstille San Jose-avtalen. Peru maa dermed trekkje seg tilbake fra avtalen, domstolen for menneskerettigheter mister sin makt i Peru, og kan ikkje fortsette saken mot García.

Dette er saa aapenbart at selv en slapp gringo som meg kan forstaa kva som skjer med tilgang paa eit minimum av informasjon. Denne informasjonen rekk imidlertid ikkje fram til stoerstedelen av Peru sin befolkning. Dei serioese avisene tek sjoelvsagt opp problemstillinga, men dei er for dyre og tildels for avanserte til aa appelere til den fattige delen av befolkninga (80%). Til desse rekk kun budskapet som publiserast i TV og de mest populaere avisene, som utstrakt grad er styrt av García og hans nettverk. Stoerstedelen av befolkninga er fornoegd, og García fortsetter som president i Peru, med litt fleire liv paa samvitet.

Diaré, spy, feber og lus

2007-01-13T23:27:00.000-03:00

Eg trudde eg hadde hatt nok uflaks etter aa ha laage ein dag langstrakt i senga med kvalme, feber og diare, men jaggu klarer ikkje Lady Lei aa oppdage ei forbanna lus i haaret mitt ogsaa, samme dagen. Spesialshampoo er innkjoept, og eg haaper den er sterk nok til aa gjoere ei kvar lus sin droemmehabitat, dreadlocks, om til eit ubeboelig helvete for disse smaa rakkerene.

Det er kanskje paa sin plass aa stille spoersmaalet; Kva i all verden er det du gjoer i Peru, Trygve? Dette spoersmaalet har eit langt svar, som eg haaper aa faa tid til aa skrive inn i loepet av dei neste dagane.

Sjekk siste oppdatering av bilder.

Reaksjoner

2007-01-12T11:34:00.000-03:00

Reaksjoner eg har faatt paa utseendet mitt dei siste to vekene:

- Mendoza, 29. desember: Eg gaar inn i ein buss i Mendoza, ein ung mann stirrer intenst paa meg og slaar kors for seg. Det er openbart at han trur at eg er Jesus.

- La Serena, 6. januar: Eg og Lady Lei sitter paa ein paa veg til sentrum av byen, daa ei sju aar gammal jente som sit paa setet bak oss begynner aa rive meg i rastaflettene og skriker "Jente! Jente!" (¡Niña! ¡Niña!)

- Arequipa, 9. januar: Vi slentrer rundt i ein park i utkanten av byen. Ei mor med ein gutt paa fem-seks aar kjem mot oss. Ein meter fraa oss stopper gutten plutselig opp, peiker mot himmelen og roper "Se!!! Se!!! Seeee!" (¡Mira! ¡Mira! ¡Mira!). Vi ser rundt oss men oppdager ingen ting. Gutten fortsetter aa skrike og til slutt gaar det opp for meg at det er meg han peiker paa, ikkje himmelen.

- Arequipa, 9. januar: Vi er paa vei til hostellet vaart for aa ta ein siesta naar ei gammal dame passerer meg i gata, stirrer paa meg og slaar kors for seg. Ho tok nok feil av meg og Jesus ho ogsaa.

Alle disse episodene skjer naar eg gaar med laust haar. Eg er meir enn freista til aa gaa inn i ei kirke, spasere henslengt opp til preikestolen og rope ut "Eg har komme!", berre for aa sjaa reaksjonane.

Peru

2007-01-09T18:36:00.000-03:00

Forskjellen var merkbar allerede paa grensa - Chile sin grensestasjon paa den eine sida, ryddig og moderne, Peru sin paa den andre med sine nedslitte, gamle bygningar.

Lady Lei hadde lenge skremt meg med sine mange historier fra Peru, kor kaotisk det er, kor farlig det er, kor uaerlige folka er her og eg veit ikkje kva. Men etter berre eitt doegn i landet kan eg seie at eg allerede er forelska. Dette er virkelig eit spennande sted aa vaere paa reise. Peru er totalt forskjellig fraa baade Chile og Argentina. Aa krysse grensa er aa reise til ei anna verd, ei anna tid. Folka er forskjellige. Moerke u huden, gamle, skrukkete ansikter, kvinner i tradisjonelle klesdrakter, fargerike skjoert og hatt. Cholitas, etterkommere av indianerene, inkaene, quechuane. Maten er forskjellig, meir smakfull og raavarene dei bruker er for meg ukjende. Markedene i gatene bugner av frukter som eg aldri har hoert om foer.

Landet, geografien, er interessant i seg sjoelv. Oerken i vest, fjellkjede i midten og regnskog i oest. Hoege fjell, vulkaner, canyons. Inkaruiner. Eg ser virkelig fram til aa bruke dei neste to maanadene her!

Atacama

2007-01-07T20:18:00.000-03:00

Timesvis langs lange, strake veistrekninger. For meg er det ein opplevelse, for dei fleste andre i bussen er det drepande kjedelig. Dette er virkelig kjedelig terreng. Atacama-oerkenen er verdens toerraste oerken. Her regner det aldri. Mil etter mil med sand, grus, stein, saltsjoear og motorvei.

Ein og annan smaaby kvar tredje time. Imellom, ingenting. Ikkje ein busk, ikkje eingong ein einsleg kaktus klarer aa overleve i dette klimaet. Langs vegen ligger det stroedd rester av eksploderte bildekk, og med skremmande jevne mellomrom passer vi animitas, smaa kvite hus med fotografier, stearinlys og plastikkblomster, monumenter som vitner om de utallige doedsulykkene som har skjedd paa disse strekningene. Mange sovner bak rattet og vaakner aldri opp igjen.

Maanelandskapet fortsetter. Det skremmer meg, eg tenker at dersom eg blir forlatt her, vil eg doe. Av kulde om natta eller av toerst om dagen. Kanskje ville eg kravle meg ned til kysten i haap om aa finne vatn eller folk, men finne den like oede og forlatt som resten av oerkenen. Og eg ville slurpe i meg saltvatn til nyrene mine svikter.

Vi bruker 24 timar paa aa krysse oerkenen, fraa La Serena i soer til Arica i nord.

Lengre enn...

2007-01-06T07:02:00.000-03:00

Etter nesten ti dager paa reise er det fortsatt lengre igjen til Lima enn den distansen vi har lagt bak oss til Buenos Aires. Lima har meir og meir peika seg ut som maalet for reisa. Fordi det er stedet for aa moete vennene og familien til Lady Lei (hjelp), fordi det er billig og fordi det skal bli fint aa legge fra seg litt bagasje foer reisa fortsetter i Peru.

Reiserute

Vi har hatt ei fantastisk reise saa langt. Etter to dagar i Mendoza reiste vi til Valparaiso, der vi var saa heldige aa faa bu fire dagar i huset til Felipe, saman med mor, soester, bror, kjaereste, la Pollo og ellers dei som hadde bruk for ein plass aa overnatte. Vi feira nyttaarsaften sammen med venner av Felipe. Fyrverkeriet og nyttaarsfeiringa i Valparaiso seiest aa vaere eitt av verdens femte beste, og til og med eg vart imponert, eg som vanligvis syntes fyrverkeri er noko tull. Vi fekk nok ein gong sjaa kor vakker Valparaíso er, sjoelv dagen derpaa etter ein av verdens stoerste festar.

Ein bakke i Valparaíso
Vi dro videre til La Serena, der vi no har vore to dagar og to netter. Vi har gaatt paa stranda, surfa, sykla, og vandra rundt. Byen er pen aa sjaa paa, men ikkje saa fryktelig interessant. Det er derimot paa sin plass aa nevne hostellet, som er verdt heile oppholdet. Hostel Maria Casa er vakkert, personlig, med masse spennande folk, og Maria sjoelv er ei bestemor som er saa soet og snill at det blir vanskelig aa forlate dette stedet.

Forlate La Serena gjer vi no altsaa uansett, og setter oss paa bussen i tjuefire timar for aa komme fram til Arica, og deretter direkte krysse grensa til Peru og ta ein overnatting i Tacna. Vi kommer til aa passere masse flotte steder i Chile, men vi har mest lyst til aa komme fort til Peru. Chile er dyrt, og eg foretrekk aa bruke tida mi i Peru, som ogsaa er eit mykje meir spennande land, haaper eg. ¡Chau Chile! ¡Gracias!

Reise rundt

2006-12-25T23:17:00.000-03:00

Då er det første semesteret ferdig, eg klarte å ta eitt fag, hurra for meg, eg var flink. No setter eg ikkje foten min innanfor universitetet før i midten av mars. Det vil seie at eg har nærmare tre månader til å bli bedre kjent med kontinentet og dei som bur her.

På onsdag reiser eg og Lady Lei til Mendoza for å drikke vin og sjangle rundt i dei late gatene. Der blir vi værande i eit par dagar før vi dreg videre for å komme oss til Valparaíso, der vi skal feire nyttår, forhåpendligvis sammen med Felipe, hvis han vil ha oss på besøk. I følge Pablo Neruda er Valparaíso det beste stedet å være på nyttårsafta, og eg stoler på han. Etter Valparaíso set vi kursen nordover, og følger kysten til Peru og hovedstaden Lima, der vi skal feire bursdagen til Lady Lei og prøve å starte ein kulturrevolusjon. Frk. Vardøy kommer til å dukke opp for bursdagen til Lady Lei, og kanskje ho blir med på å sparke igang kulturrevolusjonen etterpå.

Eg kjem nok til å bruke mesteparten av ferien i Peru, og håper å sjå masse spennande ting, gå på fjelltur, surfe, bade, dra til jungelen, ri, spise fisk, skrive, snakke, spørre, klatre og ta bilder.

Jul, sa du?

2006-12-22T16:45:00.000-03:00

Eg skal ikkje påstå at eg er den som har mest julestemning i desember i Norge, men eg har i alle fall vanligvis meir enn kva eg føler her! Her er det tredve grader, sol og sommer, og folk bryr seg generelt ikkje så veldig med julefeiringa. Det er sjølvsagt mange butikkar som sel julepynt, nisseluer og plastikkjuletrær, men det verkar for meg meir som ein dårlig spøk enn eit ærlig forsøk på julefeiring.

Hvis man ikkje får tak i eit juletre, kan man jo bygge eit. (Santiago de Chile)

Men eg trur vi får ei veldig fin julefeiring. Vi skal feire i lag, ei lita gruppe av utlendingar, i huset til mi franske venninne Cami. Spise god mat, drikke champagne og drinker, gi kvarandre presanger, og utpå natta drar vi kanskje ut eller på ein annan fest. Nettene er lange her i Buenos Aires, og det er ingen grunn til at julafta skal være noko unntak.

Utover dette veit eg ikkje om det skjer så mykje. Første juledag, heile romjula, blir sikkert meir eller mindre som ei heilt vanleg veke. Den mykje omtala julestemninga dreier seg jo om forventning, om å glede seg til noko. Noko sikkert, noko som ein veit kva er, Her veit eg jo ikkje heilt kva som kjem til å skje, og korleis kan eg ha forventningar til noko som ein ikkje aner kva er? Det er jo heilt opplagt at eg mangler julestemning.

Frihet og galskap

2006-12-16T12:06:00.000-03:00

Argentina er kanskje det nærmaste man kjem eit fungerande anarki. Her kan man stort sett gjere akkurat som man vil, så lenge du ikkje skader andre og er grei og snill. Eg begynner å bli redd for å komme tilbake til Norge. Eg kjem til å savne at folk røyker tjall i gatene på vei til jobb, at folk gir faen i trafikkregler og kjører på rødt lys, at folk flest danser og drikker til klokka ni om søndagsmorgonen, at bestemødre fortel meg om erfaringar med LSD, at folk seier det dei meiner, slenger dritt og er frekke, at du kan få øl levert på døra klokka tre på natta, at du kan kjøpe marihuana på kiosken, piratkopiar av CDar og DVDar på gata utanfor, og at det henger ein politimann på kvart gatehjørne og kjederøyker uten å bry seg om noko av dette her. Takk og pris at eg har eit halvt år til, her i dette gale landet.

Identitet

2006-12-08T18:30:00.000-03:00

Eg trudde lenge at livet mitt her i BsAs ville være ein slags ferie frå mitt vanlige liv, at det eg gjorde her ikkje ville være ein del av virkeligheten min. Eg trudde at å leve livet mitt her ville bli som å skrive ei bok, som eg kunne legge frå meg når eg reiste tilbake til Norge, og ta fram ein gong i blant for å slå opp visdomsord eller fortelje ei god historie.

Eg tok feil. Sjølvsagt går det ikkje an å skilje ein del av livet sitt ut frå resten, kvar einaste vetle handling du gjer på ein plass vil ha mulige konsekvenser for livet ditt på ein annan plass, i ei annan tid.

Dessuten er det her og no eg har livet mitt, og livet mitt i Norge har komme på avstand. Eg er ikkje lenger i stand til å skrive om mine opplevelser på den same frimodige måten som eg gjorde i begynnelsen, det det ville no falle meg meir naturleg å skrive på den måten om livet mitt som eg hadde i Norge. Det eg har her no er for nærmt, for komlekst, for personleg.

Men eg skal ta meg sammen. Eg skal skrive meir. Det er ikkje berre skrivevegring som har hindra meg, men også det at eg har hatt mange ting å gjere i det siste.

Philipao seier: "Du må ta livet steg for steg. Og så må du ta kvart steg og feire det."

Kor mange dreads?

2006-12-02T15:53:00.000-03:00

Etter å ha levd 3,5 år med dreads, fann eg det nødvendig å oppnevne ein nøytral tellekommité for å avgjere kor mange dreads eg har. Tallet er nå fastlagt, men endå ikkje offentliggjort. Konkurranse: Tipp kor mange dreads Trygve har! Den første med korrekt svar vinner eit julekort og ein Hansa juleøl (eg er patriotisk etter å ha sett eit Hansa ølglass i går på ein fest).
Tillatte hjelpemidler:
- Bestemt, enkel kalkulator
- Rottmann: Matematisk formelsamling
- http://folk.ntnu.no/trygvetv/2006/
Svaret leveres som kommentar på dette innlegget, med enkel beskrivelse av fremgangsmåte. Lykke til!

Liten skrift: Kun eitt svar per person. Medlemmer av tellekommiteen kan ikkje delta. Som dread defineres alle hårballer med ein diameter på meir enn 0,2 cm og ein lengde på meir enn 4 cm.

Etterskjelv

2006-11-30T00:32:00.001-03:00

Ho møter han igjen etter eit halvt år, denne gongen i Patagonia. Ho er kledd i kvitt med eit slør av fortid foran eit glødande håp. Han er kledd i jordens farger og svart, og kjem med tomme hender og utan hjarte. Ho ante ikkje at ho skulle møte han slik. I tredve dagar går dei i lag og deler alt utan ein ting. Og utan at eit ord vert sagt mellom dei vert alt klart. Det umulige skjer ikkje.

Reisa til Chile

2006-11-27T21:06:00.000-03:00

Hei kjære lesere! Siden det er mange av dåke som sitt i triste Trondheim eller andre kjipe steder og leser til eksamen og egentlig har det ganske døllt, føler eg vel at eg bør fortelje litt om korleis livet i virkeligheten. Eg hater å gjere ei lang historie kort, men eg gjer det denne gongen, siden dåke sikkert må tilbake til kvanteoptikken.

For ti dagar siden reiste eg til Chile. Etter å ha reist i taxi, fly, buss, metro og minibuss, traff eg Frk. K, Laffen og Ellen på eit herlig sted kalt Cajón del Maipo, i fjella ikkje så langt fra hovedstaden Santiago. Eg hadde ikkje truffe Ellen og Laffen før, men siden ein slitsom chilener som trudde han var veldig flink til å spille indianermusikk gav oss kvar sin kvist og tvinga oss til å danse indianerdans med ein gang eg kom dit, vart vi fort kjent. Sjølv om Laffen hadde berre åtte fingre og éin vanlig arm og Ellen var gravid, følte eg at eg kunne stole på dei.

Etter at vi hadde dansa med kvistar, reiste den slitsomme chileneren, og vi vart aleine på hostellet sammen med tre katter, to bikkjer og ei chilensk jente ved navn Rocío. Rocío jobba på hostellet, og lagde alle måltider for oss og var ei veldig artig jente. Det viste seg at ho var ein rimeleg kjent kokk, som dessverre måtte overlate frokosttilbredinga til venninna si Romina dei siste dagane, fordi ho måtte være TVkokk på Chiles mest populære frokost-TV. Det vil seie, vi spiste som kongelige.

Romina, på si side, viste seg å være ei veldig artig jente ho også, som ellers jobba med å tegne illustrasjoner i barnebøker medan ho røyka sin egenproduserte hasj i hagen sin. Eg trudde først det var berre nokon tullebøker, men då eg kjøpte den eine av bøkene hennar fekk eg inntrykk av at ho var temmeleg kjent ho også. Begge jentene jobba som DJs på ein fancy plass i Santiago og kunne underholde oss med å snurre LP-plater på Rocíos platespillere.

Ein kilometers gange oppi fjella var det nokon fine boltede veggar, som vi stort sett kunne leike oss i som vi ville. Ein dag tok naboen Pepe oss med ut på tur på hestane sine. Eg følte meg som ett med hesten min og gallopperte vilt gjennom den Chilenske fjellheimen.

Etter fire dager i kondorens land reiste vi til Santiago og såg alt på ein dag, med hjelp av Juan Carlos.

Deretter dro eg til Valparaíso i lag med Frk. K, og eg rakk å bli forelska. I byen. Denne byen har samme sjel som meg, den er skikkelig rotete og uoversiktelig, med masse fjell og rare farger. Eg gjekk rundt, leste Pablo Neruda-dikt og myste mot sola. Når sola gjekk ned dansa vi med indianerene i gatene. Ein kveld var vi så heldige å få ein guida tur av Felipe, som var overlykkelig over å finne nokon å snakke norsk med og vi drakk mange liter øl.

Så tok eg ein minibuss, ein buss, ein metro, ein buss til, eit fly, ein buss til, ein annan buss og ein taxi og plutselig så var eg heime. Dei siste to bussane og taxien hadde eg overraskande nok selskap av min vakre Lady Lei, og var lykkelig over å ha komme tilbake til El Gran Quilombo.

Bilder

Pretensiøst pisspreik

2006-11-09T23:53:00.000-03:00

Eg er sikker på at de alle no har sett dykk mektig lei på dei fullstendig latterlige innlegga eg har skreve i det siste. Ein del av dykk lurer nok på kva det er eg gjer på egentlig, andre gjer sikkert totalt faen.

Men, la meg opne ei øl (..) og oppsummere litt. Kva er det eg gjer på akkurat desse vekene her?

Eg studerer eitt fag på Universidad de Buenos Aires som har med graden min å gjere, nemlig Klimatologi, som eg finner inspirerande og spennande.
Eg fortsetjer med spanskkurs på la UBA, no er eg på nivå fem og lærer korleis å argumentere på ein intelligent måte eller skrive ein diskuterande tekst.
Eg speler i ein kortfilm saman med min tyske samboer og tre andre utenlandske venner, eit prosjekt for ein argentinsk venn av oss som studerer film på la UBA. Se skikkelig teite klipp og bilder på bloggen til Philipao.
Eg er mykje ilag med Lady Lei, ei peruansk jente som eg liker meir for kvar gong eg ser ho.
Eg er blitt engelsklærar, frivillig arbeid i eit meir fattig strøk i Buenos Aires, for organisasjonen Voluntario Global.
Eg prøver å lese bøker på spansk, men føler at eg er like uheldig med valget kvar gong.
Forrige helg var eg på musikkfestivalen BUE06, og vart totalt satt ut av å se først Yeah Yeah Yeahs, og så Daft Punk ein time seinare på samme scene.
Eg heng i leiligheten min og lagar middag til folk, eller holder folk med selskap imens Philipao lager middag.
Eg heng i leiligheten til min franske venn Maxime.
Eg prøver å unngå å ha kontakt med telefonjenta.
Eg reiser til Chile neste laurdag, for å klatre i fjell og besøke Kjersti, Miguel, Juan Carlos og Felipe.

Lady Lei

2006-11-05T14:07:00.000-03:00

Han var ein kamerat av hennar eldre søster. 24 år gammal når dei møttes. Ho var berre 15 år gammel på denne tida, men moden, og meget vakker. Dei trivdes i lag, og ein eller to gonger i veka kom han innom og fekk tillatelse av faren hennar til å ta henne med ut, dei gjekk på teater, gjekk ut og spiste, dro på lange kjøreturar ut av byen og såg solnedgongar sittande tett inntil kvarandre på stranda.

Slik fortsette det i eit år, kanskje to, og dei kom stadig nærare kvarandre. Han fekk seg ein eigen leilighet, og ho fekk komme på besøk, lærte hemmeligheitar som ingen nokongong hadde snakka med henne om, og ho likte det. Dei tilbrakte stadig meir tid i lag.

Åra gjekk, det som skjedde det skjedde, det hadde stort sett skjedd før, men det var trivelig. Ho smilte, han smilte, dei trudde begge dei var lykkelege. Det begynte å bli snakk om giftemål. Han var no 31 år gammal, ho 22. Alle var einige om at det var på tide.

Ein dag gjekk dei i lag rundt i byen, såg på møblar for ein framtidig felles heim. Heile hennar familie var med, foreldra og hennar to søstre. Dei sto alle og såg på ei kjøkkeninnredning, hennar søstre og mora diskuterte høglytt kva for fordelar denne hadde framfor den forrige. Ho var stille denne dagen, tilsynelatande søvnig, men inne i henne var det ein storm. Han sa heller ikkje mykje. Faren hennar sto og såg ut av vindauget medan han røykte ein sigarett.

Ho såg opp på han, dei andre hadde begynt å krangle, ho såg opp, han møtte augene hennar, fuktige, store, mørke auge. "Nei", sa ho. "Nei", sa han.

Terje Vigen

2006-10-29T22:53:00.000-03:00

Det er Ibsen-år, og det merkast sjølv her i Buenos Aires. I dag kom eg på at det var siste gongen Terje Vigen-filmen av Victor Sjöstrøm (1916) blei vist på Malba-museet. Eg prøvde først å invitere min kjære Melli, men ho måtte male eit bilete. Så min kjære ASV, men ho måtte slappe av. Så min kjære Camí, men ho måtte spise middag med folkehøgskulegjengen. Så eg gjekk åleine til slutt. Men eg angrer ikkje på det. Eg hadde forventingar, men vart likevel overraska over denne filmen. Det er ein av dei sterkaste filmopplevelsane eg har hatt. For dei som bur i Buenos Aires, er det nok liten sjans for å få se denne filmen igjen, men for dei som bur i Norge, burde det være ein sjans. Sjekk din lokale filmklubb! Og hvis det er nokon av mine lesarar som har ein fot innanfor i Filmklubben på Samfundet, få den satt opp i neste semester! Kjør på med piano og gitar-komp slik som dei gjorde her, og det blir ein heilt unik forestilling.

Evaporación

2006-10-28T20:41:00.000-03:00

Ring ring

Må alle
Være åleine
Uten å
Vite meir
Om det
Som er
Her omkring
Eller ikkje

Me duelen mis sienes. ¿Si no estuviera aquí? ¿No?

Ikkje meg, Lua
Ikkje no
Men eg elsker

Berre denne eine gongen

2006-10-26T21:13:00.000-03:00

Får eg bumme ein sigarett? spør ein mann meg i dét eg runder gatehjørnet. Selvfølgelig, seier eg. Fyr? Vi slår følge bortetter, han er på veg heim etter eit jobbintervju, eg er på veg til bussen for å dra ut til universistetet. Kva gjer eg her, vil han vite, og kvifor. Eg forklarer. Det er ein fantastisk dag, 25 grader og vår, lysegrønne blad og blomster på trea. Vi kjem fram til der kor min nye venn bur, han viser meg kor eg skal ringe på hvis eg har lyst å komme på besøk og gjer meg eit kvart gram med marihuana, av ein grunn som eg ikkje heilt forstår, men eg takker masse og ønsker han lykke til med jobben.

Eg tek fram diskmannen min, set på musikk og blir i endå betre humør. Eg er ikkje den einaste. På busstoppet står eg og blir imponert over kor mykje kulare verden blir hvis ein setter den rette musikken til den. Det går ei stund. Ved siden av meg står ei jente, porteño-jente, men med sin egen stil, meir punka enn dei fleste og vakker heilt frå innerste tanke til ytterste raudlakkerte fingernegl. Eg er facinert. Sender henne eitt og anna blikk, og let i blandt augene vandre slik at ho kan få studere meg i fred. Ho har óg musikk i øyrene. Eg har lyst til å seie noko, men finn ut at det er ingenting å seie. Ikkje nokon ting.

Bussen kjem, eg presser meg inn, bussen er like stinn full som alle bussar som går til universitetet på denne tida. Eg står no heilt inntil jenta, det eine beinet mitt dultar stadig borti hennar medan bussen navigerer seg gjennom Buenos Aires sitt evige trafikkaos. Kvar gong eg kjem borti henne går det som eit støyt igjennom meg og eg anstrenger meg for å ikkje røre ved henne. Eg kjenner pulsen og spenner kvar muskel og med eitt ser ho opp, eg møter det djupe, mørke blikket hennar. Ho har svetteperler i tinningen og opner leppene men snur seg vekk og stirrar ut vindauget på ingenting som fyker forbi. Eg veit fortsatt ikkje kva eg skal seie men er fornøgd med musikksporet eg høyrer på. Bussen bremser, sjåføren tuter og banner og skrik ut av vinduet. Ein stakkars gammal mann sit i bilen sin, stilt på tvers midt i gata, tilsynelatande temmeleg forvirra. Vi vert ståande på raudt lys, sjåføren banner meir og tenner seg ein sigarett. Jenta snur seg mot meg igjen, dette er intenst, eg veit ikkje kva eg skal gjere men eg liker situasjonen. Ho løfter den eine handa si, legger den bak nakken min, eg kjenner dei skarpe raude fingerneglene hennar grave seg inn i nakken min. Eg kjenner leppene hennar, eg kjenner alt. Dette er alt for surrealistisk og eg tenker ei kort stund at eg håper at ikkje eg kjenner noken som er på denne bussen, men berre ei kort stund før alle tanker forsvinner og musikken passer fortsatt bra og denne jenta veit eg alt om no, ho er min nærmaste venn og ingenting kan skilje oss.

Bussen stoppar og ho seier at ho skal av, ho skal av her, og eg har fortsatt ingen ting å seie, eg ser etter henne medan bussen køyrer videre og stopper på neste busstopp der eg går av. Det er ein fin vårdag, 25 grader, og trea på plenen foran fakultetet er raude av blomster.

Argentinske drikkevaner

2006-10-19T20:45:00.000-03:00

Eg leste i avisene her for eit par veker siden at ein eller annan unødvendig organisasjon var veldig bekymra for drikkevanene til argentinsk ungdom, då mange av dei sa at dei minst ein gong i månaden drakk meir enn ein liter øl på ein kveld.

Med andre ord, dei eig ikkje drikkekultur her nede, ikkje på samme måten som oss stolte vikingar, som veit å setje pris på eit godt fyllaslag.

Dei unnskylder seg med at det er dyrt. Det er jo ikkje mitt inntrykk, men greit nok. Hvis dei ikkje gidd å jobbe så har dei vel ikkje pengar heller. Men uansett, det dei burde ha forstått, er jo at hvis dei syns det er så jævla dyrt å drikke på utestader, så kan jo dei drikke seg drita heime! På butikken her kan du jo få ei flaske med noke som sparker bra for fire-fem kroner! Det må jo alle ha råd til.

Nei, det heile er faktisk ganske latterleg. Som utlending føler ein seg jo temmeleg dum når ein snubler rundt, tafser litt på varene, lagar bråk og har det artig, mens alle andre oppfører seg som det var midt på lyse dagen. Eg oppfører meg jo berre som det sømmer seg på ein uteplass, men dei lekre små argentinerinnene, dei ler jo berre av meg. Eg tek på meg det beste fittegliset i byn og sheike æssen på dænsflåren som om helvete skulle vore laus, men det er faen ikkje sjans å få seg ein liten dypp eingong.

Hilsen irritert nordmann

Stryk med eit smil

2006-10-13T17:28:00.000-03:00

Eg fekk i dag vite at eg har strøke på midtsemesteren min i Estructura de Materia 4. Det er faktisk den første stryken min siden ein totalt uventa gloseprøve i engelsk som Kisken overraska oss med ein haustdag i 1996. I motsetning til i 1996, hadde eg denne gongen forbreda meg temmeleg godt, ja eg hadde faktisk brukt ganske mykje meir tid på dette faget enn eg vanlegvis bruker på eit fag.

Mykje av tida brukte eg på å setje meg inn i generell formulering av spesiell relativtetsteori, eit tema som merkeleg nok ikkje har blitt nevnt dei tre åra eg har studert fysikk på NTNU, men som dei tydeleg har jobba rikeleg med her.

Det har forsåvid vore veldig interessant, og eg har lært masse, men då vi i dag begynte på andre del av pensum og eg fekk slengt ein haug med lagrange-funksjoner i trynet og endå meir relativitetsteori, mista eg litt motet. Det viser seg at dette faget også baserer seg på Klassisk Mekanikk, det vil seie at eg måtte ha brukt endå meir av tida mi på å studere nok eit emne på egenhånd for å komme meg gjennom neste midtsemesterprøve.

Så no har eg beslutta at kvarkar får være kvarkar, dei får virre rundt som dei vil i sine relativistiske feynmandiagram og hit og dit mellom symmetriske og blanda usymmetriske oktettar og dekumplettar. No får det være nok.

Eg kjem altså ikkje til å konte midtsemesteren i dette faget, og tenker nå å konsentere meg om det eine faget som eg no står igjen med, klimatologi. Veldig kjekt fag.

Dessuten skal eg bruke tida mi på å lære masse meir spansk på ein kjempeintensiv måte, jobbe frivillig i slumbyar, starte ein organisasjon for utenlandske studentar på la UBA, danse tango og være glad.

Gente, people, folk, Leute

2006-10-08T20:27:00.000-03:00

Eg teikna eit kart over mitt argentiske nettverk her ein dag, og det slår meg at det er ei merkeleg gruppe. Ein haug med forskjellige nasjonalitetar, forskjellige historier. Historiene er kanskje det mest interessante. I Norge ville neppe denne gruppa holdt i lag. Det er store forskjellar. Folk som studerer film, arkitektur, fysikk, indøk, kunst, IT, juss, samfunnsvitskap. Folk som jobbar med valutabørs, vevstolar, telefonar, sjukdom, fattigdom og enøktiltak. Men likevel passar dei fleste av oss veldig godt i lag, eg liker desse folka og det verkar som om vi på eit eller anna plan har vi noko til felles.

Lykke

2006-10-06T21:54:00.000-03:00

Noken gonger er livet berre heilt fantastisk. Eg veit ikkje heilt kva det er som skjer, men dei siste dagane har eg berre hatt det heilt supert. Dagane går, med studering fram mot midtsemesteren min som er i neste veke, og eg har det jo egentlig ikkje såå bra, men eg går likevel rundt med eit stort smil heile dagen. God holdning, og eg føler at folk ser på meg stadig vekk og dei tenker med seg sjølv at ja, der går ein som har fått seg eit godt ligg. Men det har eg jo heller ikkje. Men det kan jo være eg får det, hvis eg går fortsetter å gå rundt med dette humøret her!

Phillipp lager meksikansk mat, Hugo forurenser lydklimaet her med musikken sin og vi venter på at Felix, Anna, Madeleine, Gastón og kjærasten hans skal komme. Tequilaen er klar og nattens by venter!

Sommer

2006-10-03T19:53:00.000-03:00

Ah, kvifor ikkje feire det nye haustlege og depressive ansiktet til bloggen min med eit skikkeleg positivt og blomstrande innlegg?

Smaken av sommer

Eg er solbrent. Eg har hatt ei fantastisk fin og avslappande helg. Huseigaren vår inviterte oss med på seiltur til Uruguay, og det er jo ikkje noko ein seier nei til. Vi fekk ein forsmak på sommeren, og eg begynte å lure skikkeleg på kva eg eigentleg skal gjere. Eg har så fantastisk mange ting eg har lyst å gjere, og berre to og ein halv månad å gjere det på.

Eg må lage ei liste:

Kjøpe meg ein motorsykkel og putre tilfeldig rundt i Sør-Amerika i tre måneder i strekk.
Reise til Brasil, besøke vennene mine der, bruke mykje tid på å henge på stranda, høre på reggae og røyke pot, reise i lag med Anna, snakke portugisisk.
Klatre i Andesfjella
Gå ein skikkeleg lang tur i Andesfjella
Kjøpe meg ein hest og ri tilfeldig rundt i Argentina.
Dra til Ildlandet og verdens sørlegaste fastlandspunkt utenom sørpolen
Padle i Paraná-deltaet
Integrere meg sjølv i ein liten indianerstamme i Amazonas eller Nord-Argentina
Kjøpe ein bil og køyre gjennom heile Latinamerika til Mexico
Bli forelska
Surfe
Komme meg til Mexicogulfen og seile rundt med Ida-gjengen
Reise til Bolivia, Peru og Ecuador
Slappe av

Og det kjem sikkert til å dukke opp mange fleire ting etterkvart. Kva skal eg gjere, folkens?

Kommentar

2006-10-03T19:43:00.000-03:00

Ein nær venn og eit par andre har kommentert at det var veldig omstendeleg å legge inn kommentarar på bloggen min før i tida. Då måtte du bla. først melde deg inn i ei bloggersekt, og så skrive eit heilt meiningslaust og teit ord som vanlegvis ikkje var særleg morosamt, for å få kommentaren din inn her.

Dette er no ikkje lenger slik, og einkvar tulling kan no legge inn kommentarar om kva som helst, og det er heilt frivillig om du vil skrive eit teit ord til slutt eller ikkje.

Stygge, stygge kontraster

2006-09-23T22:58:00.000-03:00

Eg innser at oppveksten min i Norge har vore temmeleg Siddharta Gautamask. Det finst ikkje fattige menneske i Norge. Det finst ikkje forskjeller.

Det eg spør meg om no, er om korleis det kjem til å bli for meg å komme tilbake til Norge. Vil det bli ein lettelse å sleppe å sjå alle desse fattige menneska som går rundt og rotar i søpla til dei rike, eller vil eg aldri kunne finne meg til rette i det norske luksus- og forbrukssamfunnet igjen?

Eg er litt redd for at det siste er rett. Forrige helg var eg og Philipp inviterte til å komme ut på ein asado (grilling) på landstedet til ho som leiger ut leiligheten vår (bilete). Ho har eit lite og kjempefint hus med ein gedigen hage omlag ein time nord for byen. Heile slekta hennar eig i lag ein gard på 70 hektar, der kvar familie har sitt eige lite hus. Der var hestar, høns og grønsaksåkrar, og eit par folk som jobba/budde der fast for å holde eit auge med alt. Vi hadde ein kjempefin dag, det var fantastisk å kome seg ut av byens larm og luft for ein dag. Der, i Pilar, var det heilt stilt, ikkje nokonting anna enn trær, dyr, fuglar og dei folka som vi var i lag med.

Men likevel, eg satt til slutt igjen med ein kvalm følelse etterpå. Det verka ikkje heilt rett for meg at ho skulle kunne underhalde seg sjølv med slik luksus, når vi bur i eit land der 40% lever under fattigdomsgrensa.

Det går inn på meg å sjå desse forskjellane. La meg fortelje om "los cartoneros". Cartonerosane lever av søppel. Søppelsystemet i BsAs fungerer slik; kvar kveld klokka ti setjer alle husstander og bedrifter søpla si ut i gata, og så kommer søppelbilen og plukker det opp i løpet av natta. I mellomtida kommer cartonerosane, rusler gate opp og gate ned med trallene sine, opner kvar søppelpose og går igjennom innhaldet. Mellom matrestar, hundebæsj og toalettpapir finn dei glas, plastikk og avispapir, som dei kan selje for ein liten sum. Det estimerast at 40.000 menneske sysselset seg ved dette arbeidet i Buenos Aires. På ei natt kan dei tjene 20-40kr, som er nok til å halde familien i live, men det er neppe eit særleg verdig liv.

Og eg er redd for at det kan bli vanskeleg å kome tilbake til Norge og høyre på nordmenn klage over prisar på sprit og bensin, kor redd dei er for reinsdyrmannen og kor dårlig vegstandarden er, medan dei ligg i den feite reclineren sin og ser på fredagsunderhaldning på den nye flatskjerm-TVen sin, på HYTTA, med den nye BMWen trygt parkert i garasjen utanfor. Que loco, el mundo, ¿no?

Mate

2006-09-14T19:27:00.000-03:00

Ein mate med nylaga mate

Kva er mate?
Mate er ein type te.

Korleis lagar eg mate?
Du tek eit mate-tre og moser stort sett heile treet, tørker det og putter litt av det oppi ein veldig fin kopp. Koppen er tradisjonelt sett laga av ein merkeleg pære-frukt og har metallkant. Helst sølv. Koppen heiter også mate. Du fyller altså heile koppen med restar av mate-treet, og prøver å få plass til litt kokande vatn oppi der også. Det går stort sett bra. Deretter gjer du koppen til din beste venn, som drikk mateen utav den fine mateen, gjennom eit veldig fint sugerør som heiter bombilla og er laga av metall og kan være fryktelig varmt. Så varmt at du får brannsår på leppene hvis du ikkje er forsiktig. Din beste venn drikk opp all mateen og gjer den tomme mateen tilbake til deg. Du fyller på med meir kokande vatn og drikk mateen sjølv eller gir den til din nest beste venn. Du kan også gi den til ein heilt framad person, hvis situasjonen tillater det. Då blir den framande personen din venn. Du fortsetjer å fylle på med nytt vatn heilt til du syns mateen blir for svak. Det skjer etter fem-seks matear.

Kva er det med mate?
Nokon skikkeleg dumme amerikanarar trur at det er halusinogener i mate. Desse skikkeleg dumme amerikanarane tek sjølvsagt feil. Det er matein i mateen. Matein er eit sentralstimulerande drog som ligner på koffein, men er mykje betre på mange måter. Eg skal ikkje liste opp alle måtane, men hovedpoenget er at du får betre konsentrasjon av den, den smaker godt på ein ganske rar måte, og du kan drikke så mykje du vil av den uten at du begynner å skjelve og blir halvkvalm. Du kan visstnok dessuten drikke den om kvelden uten at den røver søvnen frå deg.

Kven drikk mate?
Argentinarar og uruguayarar, stort sett. Argentinarar drikk det heile tida, og går stort sett alltid rundt med ein termos under armen og slurper kontinuerlig i seg mate. Uruguayarar drikk endå meir. I Brasil drikk dei kanskje litt, men held seg stort sett til tereré, som er mateens iskalde bror.

Er det fleire spørsmål om mate?
Ikkje som eg kjem på. Legg inn ein kommentar hvis du kjem på noko.

Guadalupe

2006-09-12T23:59:00.000-03:00

Etter ein heller tøff start på universitetet her, vart det heile mykje betre i dag. Dei første tre vekene har ikkje vore særleg tilfredstillande. Eg har klart å tuskle meg til universitetet fire dagar i veka, men eg har ikkje lært stort, og hadde no nesten gitt opp å finne nokon der som hadde lyst til å snakke med meg. Eg gav opp eitt av mine tre fag etter den første veka, og har vore frista til å gi opp eitt av dei to som gjenstår. Det er vanskeleg, og eg har ikkje ant kva eg skal gjere for å gjenvinne kontrollen. Kulturkresj.

I går oppdaga eg at kopisjappene som det er haugevis av rundtom på universitetet, faktisk ikkje berre kopierer notater og utklipp, men dei lager faktisk kopiar av heile bøker, hvis du berre spør om det. Så det har eg gjort i dag. Fekk låne ein kopi av ei bok av ei jente i klassen, og no er eg den heldige innehaver av ein rykande fersk kopi av "Quarks and Leptones", Halzen&Martin. Den kosta 40 kroner.

Eg kom for seint til kjernefysikktimen min i dag tidleg. Trudde eg hadde god tid, men grunna det noko uforutsigbare bussystemet her kom eg eit kvarter for seint i staden for tjue minutt før. Eg sette meg bakerst og begynte å kjempe mot søvnen. Endå eitt kvarter seinare kom det ei jente til og sette seg ned ved siden av meg. Dei har ikkje forstått det med pausar i forelesningane her, og etter litt over ein time var eg nesten sovna. Med hovudet godt ned imellom knærne oppdaga eg at jenta ved siden av meg hadde ein tatovering på leggen. Eg likte den virkeleg. Ei blå og raud sol med yin og yang i midten. Eg retta meg opp og gløtta bort på jenta ved siden av meg, og fann raskt ut at ho var gjennomført kul. Når pausen endeleg kom, tok vi ein kaffi i lag og klaga oss over kor meiningslaust kjernefysikk er. Eg fann ut at ho heitte Guadalupe, og tenkte med meg sjølv at det var ikkje så lite kult det heller.

Etter forelesninga åt vi lunch i lag med den nesten like nye brasilianske venninna mi Manu. Manu vart eg kjend med på ein konsert med det brasislianske reggaebandet "Natiruts" på søndag. Etter ein lang lunch måtte Guadalupe stikke for å undervise førstklassingar, mens eg og Manu sette oss ut i sola for å tegne teite kart og diskutere argentinarar. Eg fekk utveksla nokon norske fraser mot portugisiske. Eg hadde ikkje nokon aning om dette på før no nyleg, men portugisisk viser seg å være eitt av verdens mest morsomme og vellydande språk. Det høyrest ut som det er laga spesielt for å snakkast medan du er godt tilbakelent i ein solstol på stranda med ein joint i den eine handa, ein pils i den andre og med ei jente på fanget.

Etter ein times tid i sola gjekk vi inn under det dunkle høge taket, der eg traff Juan frå Climatología-forelesningane mine. Det var første gong eg prata med han. Vi slo av ein meget kort prat om ingenting, men eg var glad for å kunne observere at han verka som om han hadde lyst til å bli kjend med meg. Eg innser at eg verkeleg treng guttevenner. Det er så mykje enklare å bli kjend med jenter.

Så fór alle for å jobbe med faga sine, og eg reiste inn til sentrum for å gå på spansk-forelesning.

Pass opp!

2006-09-05T15:03:00.000-03:00

For uten at du er klar over det, kan den magnetiske nordpolen faktisk være på vei mot deg. Nå om dagen, er den magnetiske nordpolen i fint driv sørover. Den har ein fart på 41 kilometer i året. Hvis den fortsetter med samme kurs og retning, vil den befinne seg i Sibir om femti år.

Dette er egentlig heilt sprøtt, heile opplegget. For hvis du trekk ei linje frå magnetisk sørpol til magnetisk nordpol, ville du kanskje forvente å treffe jordens sentrum ein eller annan gong. Men dét er feil! Heilt feil! Du ville faktisk bomme på jordens sentrum med 530 kilometer!

Som om ikkje dette var nok; for 500000 år siden bytta plutselig magnetisk nordpol og sørpol plass. Eg veit ikkje om det er fare for at dette skjer igjen, men håper vi får sleppe å oppleve det i næraste framtid.

Og forresten, den magnetiske nordpolen, den som befinner seg mest nord, altså, er faktisk egentlig ein sørpol.

Folkeregisteret

2006-09-01T11:37:00.000-03:00

Eg, ASV og OM hadde fått med oss ein konvolutt frå ambassaden
i Norge med ei adresse og beskjed om å levere den der. Vi visste ikkje
heilt kvifor, men tenkte at det var sikkert lurt å gjere som dei sa.

0. Besøk

Ole gjekk til adressa, fann ingen som ville ha konvolutten, men til
slutt ein liten lapp som sa at kontoret hadde flytta.

1. Besøk

Vi gjekk alle tre til den nye adressa til det som viste seg å være
folkeregisteret til Argentina. Vi gjekk inn, ei vakt peikte oss ut ei
retning, vi gjekk ditover heilt til vi kom til ein disk. Vi venta med
disken til det kom ein mann som sa "Tienen que sacar turno". Han sa
"Tienen que sacar turno" veldig mange gonger, uten at vi forsto kva
"Tienen que sacar turno" betydde nokon av gongene. Til slutt fann vi ut
at han meinte at vi burde komme tilbake ei veke seinare, og stille oss
i kø ein annan plass, som han peikte på for oss.

2. Besøk

Eg kom tilbake til folkeregisteret ei veke seinare. Eg hadde slått opp i
ordboka mi, og funne ut at "Tienen que sacar turno" betyr at vi måtte
trekke kølapp, sånn omtrent. Flott, tenkte eg. Eg kan sikkert gjere
det.
Eg kom, og ei vakt henviste meg til ein ganske lang kø. Etter å ha stått
i køen i ein halvtimes tid, fekk heile køen komme inn på eit nytt
område, der det var ein slags sitte-kø. Det høres jo behagelig ut, men
er ikkje så greit når du må bytte sete kvart halve minutt og alle
prøver å snike seg forbi kvarandre. Etter ein time i sittekøen, fekk eg
ein kølapp og beskjed om å komme tilbake to veker seinare.

3. Besøk

Eg vart henvist ned ei trapp av ei vakt. Men dumme meg hadde sjølvsagt
glømt at eg skulle ta med meg ein politiattest som forteller kor eg bur
i Argentina. Så eg spurde ei dame om eg kunne endre kølappen min til
ein annan dag, eller om det gjekk greit uten politiattest. Nei og nei.
Eg måtte gjennom samme prosedyren som under punkt 2 for å få meg ein ny
kølapp. Det hadde eg imidlertid ikkje tid til denne gongen.

4. Besøk

Samme som 2. besøk, men denne gongen tok det berre ein time, i staden
for ein og ein halv.

5. Besøk

Dette var i dag. Eg kom til folkeregisteret klokka elleve, som kølappen
min sa, og trudde eg skulle dø når eg såg at det sto ca to hundre
mennesker å venta utanfor døra på å få komme inn. Eg tenkte eg kunne
lute meg inn, men neinei, eg måtte i køen, takk. Etter ein halvtime i
kø utanfor døra, fekk eg komme inn, og ei vakt henviste meg ned ei
trapp. Ein mann gav meg ein ny kølapp på toppen av trappa. Nedenfor
trappa var det ein ny kø sittekø, men det var litt meir behagelig denne
gongen, siden alle hadde to kølappar, var det ganske bortkasta å flytte
seg heile tida. Eg måtte i midlertid følge med heile tida på hvilke
nummer som stilte seg opp i køen for dei med lavast kølapp, så eg
klarte ikkje heilt å slappe av på stolen min.

Etter ein time i sittekøen, fekk eg ein ny kølapp, og beskjed om å sette
meg i ein ny sittekø, ti meter lengre borte. I denne sittekøen satt eg
i ein halvtimes tid, og var nå ganske komfortabel med sittekø- og
kølapp systemet, og hadde fått meg ei uruguyansk vennine på rundt 80,
som eg ikkje skjønte mykje av kva sa, men ho fulgte i alle fall med på
nummera, så eg kunne lese litt i boka mi når eg ikkje prøvde å forstå
kva det var ho prøvde å seie til meg.

Etter denne sittekøen fekk eg endelig levert frå meg konvolutten min. Eg
fekk ein ny lapp, og stilde meg i ein kø for å betale for denne lappen,
så vidt eg forsto. Betalingslkøen gjekk ganske fort, og var
tilfredstillande, fordi eg visste kva eg sto i kø for, nemlig å betale
for lappen. På lappen sto navnet mitt og eit par andre ting. Etter å ha
betalt vart eg henvist til ein ny sittekø, og fekk beskjed om å høyre
godt etter, for på eit hvilkensomhelst tidspunkt kunne navnet mitt bli
ropt opp, og då måtte eg gå fram til skranken. Denne sittekøen hadde
faktisk ein TV til underhaldning, men eg foretrakk å lese i boka mi.
Men eg klarte nok ein gong ikkje heilt å konsentrere meg om å lese, for
eg måtte jo følge så godt med på navna som vart ropt opp heile tida, og
var jo klar over at dei ikkje kom til å klare å uttale namnet mitt i
det heile tatt, så eg måtte egentlig berre lytte etter eit navn som
ikkje høyrtes spansk ut. Eg lytta, og mora meg over kor mange som
heitte Gonsalez. Eg såg dessuten ei jente som var veldig pen, og hadde
kanskje det finaste og lengste krøllete håret eg nokon gong har sett.
Ho heitte Rodriguez. Eg hadde lyst å snakke med henne, men innsåg at
det ville være vanskeleg å følge så godt med på namna dei ropte opp
hvis eg skulle gjere det.

Etter ein time ropte dei noko som ligna forbausande mykje på Mångstad,
og det var min tur. Dei tok fingeravtrykka mine, eg skreiv under på
seks plassar, fekk tre nye lappar og beskjed om å komme tilbake om tre
månader.

2006-08-31T21:47:00.000-03:00

Telefondama HAR barn

2006-08-31T11:01:00.000-03:00

Eg vart ikkje lite overraska, då ASV for eit par dagar siden kunne fortelje meg at Patricia har ein son. Ein son som fyller ni år på lørdag. Eg spurde meg sjølv fleire gonger om ho kanskje allerede hadde sagt det til meg, i ei setning som eg ikkje forsto heilt. Alt eg kunne tenke på var at ho eit par gonger har sagt "Tengo un perro"*, men kanskje det ho egentlig sa var "Tengo un Pedro"?

Vi er i alle fall invitert i bursdagsbesøk på lørdag, eg og ASV. Sjølv om eg har mine tvil om dette og egentlig ikkje har så lyst til å ha meir å gjere med denne jenta, må eg sjølvsagt, i sosialantropologiens navn, benytte anledninga og gå på denne festen.

*"Eg har ein hund"

Ikkje veit eg

2006-08-30T20:39:00.000-03:00

det er dunkelt, høgt under taket
eg ser opp, ser alt men ikkje
det eg vil ha

eg vil ha eit rom
der eg kan treffe
henne, ho som veit alt
ho som kan fortelle meg
alt eg treng

endelause gongar i fleire etasjer
stadig dukker det samme opp
dunkelt, høgt under taket

ingen veit det som eg vil vite
vite for å få vite meir
eg finn ikkje henne
eg finn ikkje rommet
eg er i kjelleren

eg set meg ned
tenner ein sigarett
det er dunkelt og høgt under taket

desperasjon fyller meg
eg prøver å møte augene
til dei som snakkar eit anna språk
men eg er åleine
dette er feil dør

Delta Paraná

2006-08-24T10:29:00.000-03:00

På andre sida av elva er det ingen bilar, ingen smog, ingen by og berre nokon spreitte ferieboligar.

Etter å ha låge flate i graset i nokon timar, gjekk vi bort til ein gjeng med unge og vakre argentinarar som spelte volleyball og spurde om vi fekk være med. Det fekk vi. Vi spelte i ein halvtimes tid, før vi satte oss ned igjen på plenen, denne gongen samen med argentinararne, for å spise sjokoladekake, drikke mate og røyke ein pitteliten joint.

Vi følte oss svoltne. Vi hadde selvfølgelig kjøtt, så vi grilla det og åt det. Etterpå delte ein pappkasse med vin og ei flaske vodka. Dei unge vakre kom til oss, og vi satt alle kroa ned tett framfor peisen til natta vart lang og alle var runde under føtene.

Litt fotos

Høflighet

2006-08-22T21:21:00.000-03:00

Eg har motteke eit par halvimplisitte, småskarpe men særdeles høflege hint om at det er litt på kanten å bruke bloggen min til å legge ut om folk på eit språk dei ikkje forstår.

Til det har eg berre å seie boludo, quatsch, merde, pisspreik! Eg seier kva pokker eg vil, på det språket eg vil, om dei eg vil, akkurat når eg vil. Og dei som ikkje gjer det, meiner eg har eit, kanskje typisk norsk, handicap.

Nokon sverger til det dei kallar høflighet, ein av dei mest utbredte sykdommar de del av som befinner seg sør for Brønnøysund og nord for Mexico City. Høflighet, ofte i form av baksnakking, lyging og påtatthet, fører åpenbart ikkje med seg noko godt. Vennleghet derimot, er ei anna sak. Selvfølgelig skal ein møte alle personar med ei positiv mine.

Men denne forbanna høfligheten fører oss alle inn i eit elende av usikkerhet og resulterer i den evige analysen av folk og handlinger, den harde sosiale nøtta som dei fleste menneske bruker mesteparten av si tankekraft på å løse.

Kva meinte han egentlig når han sa det?

Blabla

2006-08-11T14:48:00.000-03:00

Eg har mista alle vennene mine. Dei reiste tilbake til Brasil. Må finne nye. Eg såg ei dame med absurd store puppar på metroen i dag. Ei tynn og sprek dame, med to femkilosdaier svaiande foran seg. Satte meg heilt ut. Eg vil ha ei jente, men ikkje ei med så store puppar. Upraktisk.

Hvis det er noko spørsmål om det, så ja, eg er fyllasjuk. Dro ut med språkkursfolka i går kveld for å feire at vi var ferdig med kurset og aldri kom til å sjå kvarandre igjen. Alle forsvant i totida, unntatt franske lille Camille. Og Philipp, som kom. Dro på ein nattklubb og drakk unødvendig mange øl. Philipp sine universitetsvenner var der, ein stort sett kjedelig gjeng, men Camille er skikkelig kul, så eg overlevde uten hjernesvinn.

Kom heim halv sju i dag tidleg, sov i tre timar og for til UBA for å hente karakteren min fra eksamenen i går, språkkurset. Traff selvfølgelig alle frå klassen min igjen. Eg fekk åtte. Åtte av ti. Fornøgd med det, uten at det betyr noko som helst, egentlig. Dei stakkars små koreanarane i klassen min strauk.

Akkurat no er eg litt i tvil om eg skal sove, lese eller springe i dei nye adidas joggeskoa som eg kjøpte meg for eit par timar siden. Frister mest å springe, men for ein gongs skuld verkar det mest fornuftig å sove. Må kvile meg for ei ny natt i sus og dus på byens nattklubbar.

Eg får sende ei melding til Camille. Høre om ho vil spise her. Eller kanskje eg burde ringe Angela. Grei jente, men litt kjedelig på bunn. Kunne ringe ASV og, og høre om vi skal finnepå noko turisme i måra.

Husvertinna vår har invitert meg og Philipp på grillfest. Trur det er på landstedet hennar. Det blir interessant, ho skulle visst invitere ei venninne av seg også, og hennar to vakre døtre, som ho så gjerne ville at vi skulle bli kjende med.

Sa eg at eg elsker Bariloche? Der eg dro forrige helg. Må tilbake. Helst nå, for det har komt ein plass mellom fem og ti meter nysnø denne veka, og det må jo berre være ein heilt surrealistisk opplevelse å stå på ski i... Vakkert landskap. Må nok dra på fottur der i sommer også. Eg har bruk for ein venn som kan gå på fjelltur og klatre med meg. Helst ei flott argentinerinne. Får plukke opp ei på Realize. Klatreplass.

Philipp er her óg. Han spiller musikk på PCen sin og lager rare lydar. Han påstår at han bruker dagane til ting, men eg trur han berre feitern på soffan og snakker i telefon med kjæresten sin. Tåpelig prosjekt, å ha kjæreste i Tyskland.

Eg får springe meg ein tur. Mens eg fortsatt kan leve av den fantastiske lunchen eg spiste for ein time siden.

Åh, Luisa!

2006-08-08T19:52:00.000-03:00

Du er det vakraste eg har sett
nokon gong, Luisa

Luisa

Du er nydeleg, sett frå alle vinklar
i alt slags lys
Augene dine fanger mine,
som ei gekkotunge fangar ei floge
Eg kunne stirre på deg dagevis
I veker hvis du tok av deg klerna
du har kroppen til ei antilope
med akkurat store nok bryst
ei handfull og litt til

Trolldeig

Du smiler ofte, og eg liker det
men innerst inne veit eg
at du er den tørraste personen eg veit om
Med ei sjel av trolldeig og papp
kjem du ikkje nokon veg
Eg ville gjerne ha opna deg,
Om eg ikkje ville døydd av keisamheit

Dårlig turist (så langt)

2006-08-02T17:16:00.000-03:00

Eg innrømmer at så langt har eg vore ein dårleg turist. Eg har vore på ingen museum så langt, ei kunstutstilling(*) og sett alt for lite på bygningar. Generelt har eg berre snubla rundtetter fortaua, drukke vin, spist biff og blitt kjend med ein heil masse folk som eg liker, og ein del som eg ganske skeptisk til.

Men no skal eg ta meg sammen. I dag har eg vore på shopping og kjøpt meg ei kul skinnjakke, i kveld skal eg lære meg å danse tango, gå på Buenos Aires viktigste pizzeria og gå ut på ein milonga(**). Til helga skal eg reise til Bariloche sammen med fire brasilianarar(***) i språkklassen min. Bariloche er tjue timar unna med buss, men bussen har supersenger, middag, lunch og frokost, så eg skal nok takle det. I Bariloche skal eg stå på ski!

(*)Hallvard: Eit av kunstverka hadde tittelen "Fuente de fluidos blancos que evaporan rapidamente". Då tenkte eg på deg, og måtte stå lenge å smile med meg sjølv.
(**)Argentinsk nattklubb for dansing av tango og salsa.
(***)Blant dei, verdens vakraste jente, Luisa.

Gudane maa vaere galne

2006-07-28T18:28:00.000-03:00

Eg har lenge trudd at naar det gjeld vaer, er det ingenting som kan overraske ein vestlending. Eg tok feil. I gaar vart eg overraska, for ikkje aa seie vettskremd.

Medan eg sat i bussen paa veg heim fraa Microcentro, byrja det aa regne. Det regna masse, og lyna og tordna og skralla. Det rant ein konstant foss, og daa meiner eg foss, av vatn nedetter bussvindauga. Etter kvart begynte det aa dunke paa taket av bussen. Eg skjoente ikkje heilt kva som skjedde, for eg saag ikkje saerleg klart gjennom bussvindauga. Det var moerkt som svarte natta ute. Dunkinga paa taket tok seg opp, meir og meir, og etterkvart klarte eg aa skimre noken svaere kvite ballar som spratt rundt omkring mellom bilane ute. Hagl, enorme hagl. Mellom tre og fem centimeter i diameter, fekk eg hoeyre etterpaa. Dunkinga paa taket var heilt infernalsk. Heldigvis for helsa mi, slutta haglet rett foer eg hoppa ut av bussen.

Gatene var ugjenkjennelege. Eg vassa heim i knehoegt vatn, stega over svaere greiner som haglet hadde reve ned fraa trena, og storflirte for meg sjoelv. Det var heilt ufatteleg. Eg var overbevist om at folk hadde omkomme av dette, men det viste seg heldigvis at eg tok feil. Men fjorten personar vart skada, og i gatene rundt her naa, ser alle bilane ut som dei har vaert offer for ein galning med salongrifle. Masse knuste vindauge, og alle bilar har hundrevis av bonglar i tak og rundtomkring.

Sjå her.

Telefondama

2006-07-26T14:07:00.000-03:00

Patricia begynner aa bekymre meg litt. Eg veit ikkje heilt kva eg skal gjere med ho. Ho har i det siste sendt ein del meldinger som inneholder meir eller mindre umisforstaaelege beskjedar, sjoelv for ein stakkars utlending.

Ho er ei soet, sympatisk, hyggeleg og morsom jente, men eg trur aerlegtalt at eg ikkje er heilt typen for henne. Det skulle eg jo gjerne sagt til henne, men eg veit ikkje korleis eg skal seie det paa spansk. Eg vil jo gjerne vaere venner med henne, og trives kjempegodt kvar gong vi er i lag. Vi har vore ute eit partre gonger no, vaert paa salsakurs, drukke pils og sett paa film heime hos meg.

Eg er nok berre noedt til aa laere meg vokabularet for slike situasjonar som dette. Det kan sikkert bli nyttig ved seinare anledningar ogsaa.

Fesjaa

2006-07-22T20:11:00.000-03:00

I dag har eg, Angela og Philipp vaare paa fesjaa, eller dyreauksjon eller kva det naa heiter paa norsk. Vi dicha den stakkarsk brasilenske dama som eg rota med i gaar, for aa sleppe aa snakke spansk. Vi (Philipp) hadde egentlig lova at ho skulle faa vaere med. Det var litt synd for henne, for dette var noko av det mest absurde, morsomme og kjekke eg har gjort paa maanedsvis.

Har sett tusenvis av dyr i alle stoerrelser og fasongar. Noken var stygge, andre var pene, og noken var veldig underhaldande. Eg skal legge ut bilder av dette, eg lover det. Eg kan ellers melde om at ei argentinsk avlsku koster 20000kr, ein skikkeleg bra hest koster 6000kr, eit superkvalitets chinchillaskinn koster 500kr, eit middels iguanaskinn koster 100kr og ein liter med velsmakande gin koster 20kr.

Bilder!

No skal eg paa kino med Patricia.

Ei ny oppleving

2006-07-22T14:58:00.000-03:00

Jentene her nede har tydelegvis aldri sett ein hoeg fyr med dreads og blaa auge foer. Dei har ein tendens til aa bli litt nysgjerrige paa dette. Det er jo hyggeleg paa noken maater, men det kan bli litt for mykje. Og ein skal sanneleg troe forsiktig.

Acá hay otras prioridades

2006-07-19T17:51:00.000-03:00

Eg spurde Patricia i dag, telefonjenta, kvifor argentinarar ikkje bruker briller. "Acá hay otras prioridades" var hennar svar. Her prioriterer vi andre ting. Det er egentlig ganske sproett, naar ein ikkje burde ha problem med aa faa tak i briller for ein hundrings.

For berre femti aar sidan var Argentina eitt av dei rikaste landa i verden. Du ser det naar du gaar i byen, annakvart hus er ei skikkeleg blautkake, flotte og forseggjorte store bygg med fasader fulle av ornamenter og dekor. No er dei derimot i forfall, triste, skitne og graa. Argentinarane brukte for femti aar siden aa reise til Europa paa shopping, fordi det var saa billig der. I Europa vart det aa vaere "Rik som ein Argentiner" eit standarduttrykk. No er det andre tider. Du ser det paa folk. Spesielt eldre menneske er ofte triste og slitne i augene. Det kan ein forstaa. Naar ein har opplevd aa i barndomen ha raad til aa reise til Europa paa shopping, maa det vaere temmeleg deprimerande aa ikkje lenger ha raad til aa kjoepe briller paa sjappa paa hjoernet eingong.

Eitt sekund

2006-07-18T18:01:00.000-03:00

Eg gjekk langsetter fortauet i ei roleg gate i San Telmo i dag. Eit par bilar koyerde forbi, men det var ingen andre paa fortauet, bortsett fraa ei lita jente som kom gaaandes imot meg. Ho var kanskje ti aar gamal. Naar vi naerma oss kvarandre, moettes blikka vaare, og i dét ho passerte meg, sa ho, stillferdig "Que lindas ojos tenés". Det tok meg eitt sekund aa oppfatte kva ho sa, og daa eg snudde meg bakover, saag eg inn i to djupe, aerlege, uskuldege auge.

Saa gjekk vi begge vidare, og saag kvarandre aldri igjen.

Andre kapittel begynner

2006-07-17T00:39:00.000-03:00

Naa foeler eg paa mange maater at eg er ferdig med foerste kapittel av mitt opphold her. Hvilket er kjempebra! Naa er eg altsaa etablert her nede, har faatt ein god del venner, utenlandske og argentiske, har begynt aa faa til aa holde meiningsfulle samtalar paa spansk...de forstaar.

Det beste av alt er at eg har faatt meg leilighet. Den er i bydelen Palermo, litt nordaust for byen. Eit litt roligare omraade, med lave hus, masse kafear og barar, og berre ti minutt med metroen til la City.

Eg og Philipp bestemte oss paa fredag at vi ville bruke laurdagen paa aa proeve aa finne oss ein plass aa bu. Vi hadde hoert at det kan vaere ganske vanskelig, spesielt for utlendingar, og at det er temmeleg dyrt aa leie hvis du ikkje har ein argentinsk bankkonto eller gode kontaktar. Naar vi saa vaakna opp klokka to paa loerdagen, etter ei temmeleg fuktig natt/morgon med folka fraa (det gamle) spraakurset mitt, hadde vi ikkje saa mykje tru paa at det skulle gaa bra. Vi spiste ein lang frukost, satt og leste paa hostelet og syntes det var fryktelig kaldt ute.

Men saann i halv femtida fekk eg endeleg dratt med meg Philipp ut. Vi tok el subte til Palermo, og satte oss ned med ei avis paa ein kafe. Eg ringte paa ein annonse i avisa, og fekk til alt overmaal ein avtale om visning tidlig paa soendag. Vi spiste lunch, og Philipp ringte paa ein annan. Der kunne vi komme paa visning med ein gong! Det var berre fem kvartal unna, saa vi heiv oss avgarde. Det viste seg aa vaere ein kjempekoselig leilighet, som ei kunstnerdame egentleg eide, men ho var i spania for aa tjene pengar, saa mora hennar ville leie ut leiligheita. Ho hadde ein avtale med to colombianske jenter om at dei skulle flytte inn der ein maanad seinare, men vi kunne leie der for ein maanad. Vi syntes det var ein kjempeide, saa vi sa ja paa staden og foelte oss kjempeheldige. Fantastisk omraade, kort til sentrum, masse luft og utsikt(!), flott leilighet, og prisen var berre latterlege 500pesos (1000kr) maanaden (tilsammen! Del det paa to sjoelv!).

Vi var superglade, og skeia ut med ein mojito for aa feire. Halvvegs nede i mojitoen ringer leiedama til oss, og seier at vi kan fortsette aa bu der, for heile aaret! Ho hadde kasta ut dei stakkars colombiadamene til fordel for oss (europearar er visstnok ofte betre til aa betale for seg). Hurra!

Vi reiste heim, eg sov ein halvtime, og gjekk ut for aa moete den mystiske telefondama. Traff ho ved obelisken klokka halv elleve. Ho var kjempesoet, meir enn eg huska, men veldig lita (som alle argentinske jenter). Eg var, som de leser i forrige post, ganske skeptisk til denne dama, ho virka litt intens. Men eg kunne ikkje tatt meir feil, det var kollegaen hennar som var den intense. Han hadde sagt til henne, "du maa gaa ut med denne (merkelige) mannen!", ho sa nei, men saa skreiv han alle dei intense beskjedane til meg fraa hennar telefon, ho fortsto ingenting naar ho mottok masse rare meldinger fra eit fremmed telefonnummer der det sto at ho var litt intens, men ho fant tydeligvis ut av det etterkvart, og syntes ikkje det var ein dum ide likevel. Vi tusla altsaa rundt i sentrum ei stund, gjekk og delte ein liter oel, foer eg sa at eg maatte dra heim fordi eg ikkje orka aa snakke meir spansk (ho kan nada engelsk, og ikkje norsk heller). Det er jo andre ting ein kan gjere enn aa snakke, men eg proever aa vaere ein ordentlig fyr. Ho var i alle fall skikkelig hyggelig, og eg ville gjerne treffes igjen og gjerne hjelpe med ting hvis eg trengte det. Det treng eg sikkert. Patricia heiter ho.

Dette er Latinamerika

2006-07-14T14:08:00.000-03:00

Det skjedde ikkje saa mykje meir med den mystiske telefonjenta i gaar. Eg har vent meg til rytmen her nede, og utsatte det heile til loerdag.

Ellers har eg forstaatt at:
- Argentinere bruker ikkje briller. Veit ikkje om alle har perfekt syn, om dei er for forfengelege, eller berre for fattige. Skal finne ut av det.
- To timar privatundervisning med og paa spansk er nok til aa knekke ein mann.

Har nye to timar om ein time. Eg kjem til aa knekke igjen, men eg merker at eg laerer! Diskuterte Argentinsk og Europeisk politikk med ein kar fra Mendoza i gaar kveld (det vil seie, han snakka og eg slengte inn eit par "Es la verdad" eller "No estoy de acuerdo" innimellom.)

Me gusta Buenos Aires

2006-07-13T14:15:00.000-03:00

Oho, det viser seg at eg ikkje trengte aa klamre meg ensom til lyktestolpar i Buenos Aires likevel. Naa har eg vaert her i to dagar, knapt, men har begynt aa foele meg heime allerede.

Paa flyet fraa Santiago de Chile traff eg paa Philipp fraa Tyskland, ein skikkelig bra kar som er her for aa studere eitt aar han ogsaa. Vi tok inn paa Albergo de Buenosa Aires i San Telmo. Den shabby delen av San Telmo, vel aa merke. Men det gaar bra. Vi kjem nok til aa fortsette aa bu der ei stund. Vel, der traff vi Philipp sin nederlanske venn Jurun, som ogsaa er ein knakandes kar. Til helga kjem vi tre til aa snuse litt rundt etter ein permanent leilighet som vi kan bu i. Gleder meg til det!

Vel, det mest spennanes som har skjedd saa langt var eit resultat av at mobiltelefonen min ikkje er tri-band. Eg maatte altsaa kjoepe meg ein ny for aa vaere paa nett her nede, og gjekk i gaar og fekk meg ein i foerste og beste butikk. Den kosta 200kr og har nummeret +54 1565609768, send meg gjerne ei melding (det norske nummeret mitt verkar altsaa ikkje). Naa, i butikken jobba ei soet jente, det la eg merke til, men gjorde ikkje noko videre med den saken. Det er jo ein million soete jenter her nede. Eg kjoepte naa telefonen, og fekk beskjed om aa ringe butikken eit par timar seinare for aa faa vite nummeret mitt, naar telefonen hadde registrert seg paa nettverket. Eg gjorde saa.

Det artige var at eg nok eit par timar seinare fekk ein beskjed fraa eit ukjent nummer, med beskjeden "Hi, im the girl from the telephone shop". Kjekt nok, eg sendte svar og masse kompliment, og det gjekk litt fram og tilbake, eg spurte om vi skulle moetes i kveld, og ho svarte "me gustaria". Altsaa, eg har ein date. Dette er jo saerdeles interessant, og det maa jo vaere noko gale med denne avtalen. Men spennandes er det! Foelg med paa bloggen!

Ellers kan eg melde om at alt er latterleg billig her nede. Mykje billegare enn eg hadde trudd. Buss og t-bane koster 1,5 kr, ein pakke sigarettar koster fem kroner, og du faar ein feit biff og ei flaske vin paa ein medium god restaurant for henholdsvis 25 og 18 kroner.

VM-bronse til Tyskland i Tyskland

2006-07-08T18:25:00.000-03:00

Tyskere kan også være glade
Tyskerne halte nettopp i land ein bronsemedalje her på hjemmebane, og sjølv om det er tydeleg at dei helst hadde sett at medaljen var av gull, veit dei å feire dagens seier. Og korleis feires det? Jo, tyskerene feirer i bil! Dei fyller bilen med folk, frå golv til tak, stikk flagg og hoder ut av alle åpningar og køyrer rundt med naudblink og tuter med hornet. Langs gatene stiller folk seg opp for å sjå på bilane og synge patriotiske sangar medan dei vaiar med det tyske flagget. Det nyter dei tydeleg, det er trass alt over seksti år siden sist dei kunne svinge flagget og rope med djup røyst: "DEUTCHLAND!"

Åleine

2006-07-06T12:44:00.000-03:00

No har eg tatt mitt siste farvel. Eg seiler no åleine, og har mista alle venene mine inn i fortida. Om nokre få dagar står eg heilt einsam i gigantiske Buenos Aires og klamrar meg til ein lyktestolpe.

Roskilde

2006-07-03T12:40:00.000-03:00

Ah, ein vekelang svømmetur i verdens største hav av folk, konsertar, sol og kø. Til slutt blir det rett og slett for mykje, og det er veldig godt å komme tilbake til tak over hovudet, porselen og lite folk. Som Arnhild sa, "I Sveits kjem du ikkje til å treffe nokon folk!", og det er faktisk ganske deilig.

Men det var kjekt så lenge det sto på. Vi hadde mykje moro under vårt lave partytelt i camp Æpje, eg såg masse bra og ikkje fullt så bra konsertar, med norske Midnight Creeps som ein overraskande bestekonsert og Bob Dylan som ein overraskande største skuffelse. Gogol Bordello som den mest slitsomme fyllasjuka og Yellowish som den mest koselige og intetsigende formiddagskonserten. Peps Person såg vi dessverre ikkje, tråss evig skarp utkikk og håp om å møte den slitne og skjeggete skåningen skrålende "Hög standard!!! Hva fan är hög standard?!?!". Kanskje neste gong.

Det blir nå spennande å sjå korleis eg fungerer i daglilivet etter at eg siste kvelden fekk høyre at "Drikk, Trygve, du er mye mer trivelig når du er full!".

Vårt lave telt i Æpje

My Midnight Creeps

Meir klatring

2006-06-16T10:25:00.001-03:00

Mmm, klatring er tilfredstillande! I forigårs braut eg og min fetter hinna på eit nytt klatrested, med to små søte ruter nederst i den uttørka fossen på Husefjellet.

"Ekstra Vill"

I dag tok eg det videre, med solo førstebestinging av "Mr Brown" og "Eg er singel".

1: "Mr. Brown" (5) 2: "Eg er singel" (4)

Flott flott stein, med mykje mose på som eg kunne koste av og få i augene.